https://gpquinhon.net/lich-su-on-co-tri-tan/ vi Fri, 23 Oct 2026 14:10:30 GMT Fri, 23 Oct 2026 14:10:30 GMT https://gpquinhon.net/rss/ https://gpquinhon.net/uploads/logonammucvu2025-2026-web_a2a284b234841a61a6ccf1b1c7bf0d28.jpg https://gpquinhon.net/lich-su-on-co-tri-tan/ 144 23 https://gpquinhon.net/lich-su-on-co-tri-tan/di-san-van-hoa-cua-cac-thua-sai-cong-giao-trong-lich-su-cong-giao-tai-viet-nam-7964.html Fri, 23 Oct 2026 14:10:30 GMT Di sản Văn hóa của các Thừa sai Công giáo trong lịch sử công giáo tại Việt Nam. Đây là đề tài thuyết trình của của cha Giuse Trương Đình Hiền, Tổng Đại diện trong dịp Hội ngộ của Ủy Ban Ban Văn Hóa trực thuộc Hội Đồng Giám mục Việt Nam hướng tới kỷ niệm 500 năm Loan Báo Tin Mừng tại Việt Nam.]]> https://gpquinhon.net/on-co-tri-tan/bao-chi-quoc-ngu-cua-nha-in-lang-song-qui-nhon-loi-tham-hoc-si-va-tuoi-xuan-7940.html Thu, 15 Oct 2026 03:10:00 GMT “Thật thú vị khi nói rằng báo chí chưa hiện hữu ở Việt Nam trước khi người Pháp đặt chân đến. Tin tức được phổ biến trong xã hội ngày xưa nhờ các phương tiện hết sức thô sơ: ở mức độ quốc gia, những người đưa tin đặc biệt được nhà vua sai gởi đi các chỉ dụ; ở mức độ địa phương thì dân làng được thông tin qua các thông báo dán ở đình làng hay  qua các mõ làng. Không có phương tiện thông tin đại chúng vì thiếu kỹ thuật in ấn mạnh và nhanh chóng. Mãi cho đến thời thuộc địa Pháp, các ấn bản vẫn được in mộc bản, một kỹ thuật vừa thủ công vừa tốn kém]]> https://gpquinhon.net/on-co-tri-tan/jean-baptiste-petrus-truong-vinh-ky-va-nhung-ghi-chep-ve-ton-giao-trong-chuyen-di-bac-ky-nam-at-hoi-1876-7936.html Tue, 13 Oct 2026 00:10:00 GMT Nghiệm sinh trên cõi đời 61 năm, Trương Vĩnh Ký (Jean-Baptiste Petrus Trương Vĩnh Ký, Petrus Trương Vĩnh Ký, Petrus Ký, 1837-1898), quê sinh tại ấp Cái Mơn, xã Vĩnh Thành, tổng Minh Lệ, huyện Tân Minh, phủ Hoàng An (nay thuộc xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) là nhà chính trị, nhà hoạt động xã hội, một tín hữu Công giáo, nhà văn, nhà giáo dục, nhà ngôn ngữ học, khảo cứu văn hóa và dịch thuật xuất sắc giai đoạn nửa cuối thế kỷ XIX.]]> https://gpquinhon.net/on-co-tri-tan/pierre-luc-nguoi-gieo-chu-quoc-ngu-dau-tien-the-ky-xx-7935.html Mon, 12 Oct 2026 09:10:00 GMT Ông sinh năm 1868 tại họ Tùng Sơn, Phú Thượng, tỉnh Quảng Nam. Năm 13 tuổi, ông được Cố Huề (P. Vivier) gửi vào Tiểu chủng viện Làng Sông (Bình Định) học chữ Latinh. Kể từ đó cho đến khi qua đời vào năm 1927, ông kinh qua nhiều nơi trên hành trình tu học và mục vụ. Tuy nhiên, nơi ông gắn bó lâu dài và sâu sắc hơn cả vẫn là không gian văn hóa Làng Sông.]]> https://gpquinhon.net/on-co-tri-tan/thua-sai-girolamo-maiorica-nguoi-dau-tien-viet-van-xuoi-bang-chu-nom-7929.html Sat, 10 Oct 2026 09:10:57 GMT Giữa thế kỷ XX, một số học giả lên tiếng rằng các giáo sĩ Âu châu đem chữ Quốc ngữ vào Việt Nam là vì có cái ẩn ý làm cho người Việt mất gốc đi, để truyền đạo cho dễ. Nhưng ngay trong buổi đầu khi mới sang Việt Nam truyền giáo, các giáo sĩ Tây phương cũng đã học và sử dụng chữ Nôm, trước chữ Quốc ngữ.]]> https://gpquinhon.net/lich-su-on-co-tri-tan/nhut-trinh-dia-so-plei-rohai-mot-tac-pham-quy-gia-va-doc-dao-ve-truyen-giao-tay-nguyen-7924.html Wed, 7 Oct 2026 16:10:55 GMT "Nhựt trình địa sở Plei Rơhai", một tác phẩm quý giá và độc đáo về truyền giáo Tây nguyên"Nhựt trình địa sở Plei Rơhai" là một tác phẩm viết tay của một thầy giảng người Việt sống và làm việc trực tiếp tại địa sở Rơhai (giáo xứ Tân Hương, Kon Tum ngày nay), cùng thời với cha Do và các linh mục thừa sai giai đoạn đầu như: Combes (cố Bê), Fontaine (cố Hoàng),  Dourisboure (cố Ân), Desgouts (cố Đề).v.v. Cuốn nhựt trình này mang tư cách của một "nhật ký thực địa" sống động, chân thực, là một tài liệu lịch sử, văn hóa, tôn giáo vô cùng quý giá và độc đáo trong kho tàng văn viết truyền giáo Tây Nguyên. ]]> https://gpquinhon.net/on-co-tri-tan/tran-duc-hoa-quan-phu-qui-nhon-ong-bo-do-dau-cong-cuoc-truyen-giao-o-dang-trong-ba-do-khai-sinh-chu-quoc-ngu-7923.html Tue, 6 Oct 2026 15:10:00 GMT “Trần Đức Hòa là người huyện Bồng Sơn thuộc Bình Định. Cha là Ngọc Phân, làm quan với nhà Lê tới chức Phó tướng dinh Quảng Nam. Hòa tính hào mại, nhờ là con nhà tướng nên buổi đầu được ấm thụ là Hoằng tín đại phu đổi làm Cẩm y vệ Đô Chỉ huy sứ thụ Vệ sự, nhờ có quân công được phong làm Khám lý Qui Nhơn, Cống quận công”.[1]]]> https://gpquinhon.net/on-co-tri-tan/mot-so-ton-nghi-ve-noi-phoi-thai-chu-quoc-ngu-va-vai-tro-cua-cac-thua-sai-dong-ten-dau-tien-voi-chu-quoc-ngu-tien-dac-lo-7922.html Tue, 6 Oct 2026 06:10:00 GMT Ngày 13.01.2016, tại thành phố Quy Nhơn, UBND tỉnh Bình Định phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Viện Sử học Việt Nam, Hội Ngôn ngữ học thành phố Hồ Chí Minh, Viện Ngôn ngữ học Việt Nam, Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam, tổ chức Hội thảo “Bình Định với chữ Quốc ngữ”.]]> https://gpquinhon.net/on-co-tri-tan/noi-dong-song-chu-viet-khon-ngung-chay-7921.html Mon, 5 Oct 2026 19:10:00 GMT ​​​​​​​WGPQN(05/10/2026) - Tiến trình hình thành chữ Quốc ngữ ở Việt Nam từ khi khởi thảo đến khi hoàn tất khoảng hai thế kỷ. Dựa vào những tư liệu hiện có, người ta đã chia ra làm bốn thời kỳ: thời kỳ phôi thai, thời kỳ hình thành, thời kỳ phát triển và thời kỳ hoàn tất. Bình Định, vinh dự là vùng đất phôi thai, sáng tạo chữ Quốc ngữ (TK XVII), truyền bá, phát triển chữ Quốc ngữ và văn học Quốc ngữ (TK XIX-XX),... Bình Định - nơi “dòng sông chữ Việt” không ngừng chảy.]]> https://gpquinhon.net/lich-su-on-co-tri-tan/toa-dam-nuoc-man-va-chu-quoc-ngu-qua-dong-thoi-gian-7916.html Thu, 1 Oct 2026 08:10:00 GMT WGPQN (29/9/2026) - Vào lúc 7h30, ngày 29/9/2026, chương trình Tọa đàm với chủ đề "Nước Mặn và chữ Quốc ngữ qua dòng thời gian" diễn ra tại Hội trường Chủng viện Qui Nhơn, với hiện diện của hơn 150 tham dự viên, gồm Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, các linh mục, tu sĩ nam nữ, chủng sinh, các nhà nghiên cứu, giảng viên các trường đại học và nhiều người quan tâm.]]> https://gpquinhon.net/lich-su-giao-phan-giao-xu/di-tich-lich-su-nuoc-man-noi-phoi-thai-chu-quoc-ngu-7900.html Fri, 25 Sep 2026 07:09:00 GMT Nhờ sự bảo trợ của Khám lý Phủ Quy Nhơn Cống quận công Trần Đức Hòa, các giáo sĩ Dòng Tên đã đến Nước Mặn lập cư sở truyền giáo đầu tiên ở Đại Việt vào tháng 7/1618. Tại đây, các giáo sĩ Francesco Buzomi, Francisco de Pina, Cristoforo Borri với sự cộng tác của người Việt ở địa phương, đã dùng mẫu tự Latin ghi âm tiếng Việt sáng tạo, phôi thai hình thành chữ Quốc ngữ. Nước Mặn cũng là trung tâm học tiếng Việt đầu tiên của các giáo sĩ Dòng Tên ở Đàng Trong.]]> https://gpquinhon.net/lich-su-giao-phan-giao-xu/nha-in-lang-song-trung-tam-truyen-ba-chu-quoc-ngu-va-van-hoc-quoc-ngu-7875.html Wed, 16 Sep 2026 00:09:08 GMT Nhà in Làng Sông: Trung tâm truyền bá Chữ Quốc Ngữ và Văn học Quốc Ngữ]]> https://gpquinhon.net/lich-su-giao-phan-giao-xu/dia-ly-va-danh-xung-qua-dong-lich-su-dang-trong-dang-ngoai-7850.html Wed, 26 Aug 2026 03:08:36 GMT Người ta sinh ra ai cũng có tên, và vùng đất nào, quê hương nào, miền địa lý nào… cũng gắn với một danh xưng. Cho dù không thường xuyên lắm, nhưng tên của một con người có thể thay đổi (thay tên đổi họ) vì những lý do khách quan cũng như chủ quan.]]> https://gpquinhon.net/lich-su-giao-phan-giao-xu/bai-trai-phong-qui-hoa-tren-bao-les-annales-coloniales-1930-7743.html Tue, 9 Jun 2026 00:06:00 GMT Họ muốn tất cả những người mắc bệnh phong ở An Nam được giao phó cho họ, bởi vì cả số lượng lẫn sự kinh hãi của những vết thương đều không làm họ sợ. Họ muốn kết hợp Khoa học và Đức tin dưới cùng một luật lệ của sự Thiện. Họ chữa lành và an ủi. Nhưng trước hết, người ta phải sống; phải sống...]]> https://gpquinhon.net/lich-su-giao-phan-giao-xu/qua-mot-tinh-mien-trung-binh-dinh-nam-1913-7553.html Mon, 9 Feb 2026 02:02:00 GMT Phần phía bắc của tỉnh, thuộc huyện Bồng Sơn, mang một nét đặc trưng riêng nhờ vô số những vườn dừa; những rặng dừa cao trông giống như một khu rừng rậm rạp, bên dưới che phủ những cánh đồng, dòng suối và làng mạc. Người dân địa phương cần cù biết cách tận dụng tối đa cây dừa của họ: nước cốt dừa được dùng làm dầu mỹ phẩm hoặc dầu dưỡng tóc.]]> https://gpquinhon.net/lich-su-giao-phan-giao-xu/luoc-su-giao-xu-tan-lap-7550.html Fri, 6 Feb 2026 02:02:51 GMT Tiền thân Giáo xứ Tân Lập ngày nay là Giáo họ Tân Lập thuộc Giáo xứ Sông Hinh, Giáo phận Qui Nhơn, được Đức Cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, Giám mục Giáo phận Qui Nhơn ban hành Văn thư thành lập từ ngày 13.08.2018, với số giáo dân ban đầu khoảng 200 người, số đông sống ở xã Ealy và số còn lại ở các xã Ea Lâm, Ea Bar và Ea Bá, huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên.]]> https://gpquinhon.net/cuoc-thi-mon-de-nguoi-gieo-loi-sang/tac-pham-giao-phan-qui-nhon-qua-dong-thoi-gian-7523.html Fri, 30 Jan 2026 10:01:20 GMT Giáo phận Qui Nhơn ngày nay có tiền thân là Giáo phận Đàng Trong, bao gồm cả phần đất miền Trung và miền Nam Việt Nam, sang tận Campuchia. Trải qua bốn thế kỷ (1618-2018), lịch sử đã ghi lại biết bao thăng trầm, nhất là những cơn bách hại khủng khiếp, nhưng nhờ ơn Chúa giúp và ý chí can trường của các vị tử đạo, Dân Chúa đã vượt qua gian nan thử thách một cách anh dũng để tiếp tục can đảm sống đức tin cho đến hôm nay.]]> https://gpquinhon.net/cuoc-thi-mon-de-nguoi-gieo-loi-sang/tac-pham-ky-yeu-giao-phan-qui-nhon-mung-400-nam-loan-bao-tin-mung-7522.html Fri, 30 Jan 2026 10:01:41 GMT Tác phẩm này ra đời năm 2018, nhân dịp Năm thánh mừng kỷ niệm 400 năm loan báo Tin mừng tại Giáo phận Qui Nhơn (1618-2018). Tác phẩm do Tòa Giám mục Qui Nhơn thực hiện, dưới sự điều hành của Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi. Ngài cũng là người chấp bút để thống nhất cách hành văn cho toàn bộ nội dung.]]> https://gpquinhon.net/on-co-tri-tan/bai-dien-thuyet-cua-bac-si-lemoine-1930-nguoi-phong-o-annam-7505.html Tue, 20 Jan 2026 06:01:00 GMT Công việc của chúng tôi sẽ tốt đẹp vì dựa trên đức tin và lòng tận tụy. Nó có tính nhân đạo vì đón tiếp những người bị ruồng bỏ. Nó mang tính xã hội vì bảo vệ xã hội khỏi sự lây nhiễm. Nó có tính khoa học vì chúng tôi sẽ áp dụng các phương pháp điều trị và vệ sinh hiện đại. Nó có thể trở thành một trung tâm nghiên cứu cho các nhà phong cùi học.]]>