Tổng kết việc thực hiện chương trình mục vụ năm 2018-2019

Hội Đồng Mục vụ
Giáo phận Qui Nhơn

                                                    Qui Nhơn, ngày 17.10.2019

Tổng kết việc thực hiện
Chương trình mục vụ năm 2018-2019
Chủ đề “Gia đình vượt khó có Chúa cùng vui”.
-----------------

Trọng kính Đức Cha,
Kính thưa Cha Tổng Đại diện, quý cha Hạt trưởng, quý cha Ban điều phối HĐMV, quý cha, quý tu sĩ và anh chị em trong HĐMV giáo phận Qui Nhơn.

Chương trình mục vụ năm 2018-2019, chủ đề “Gia đình vượt khó có Chúa cùng vui” được Đức Giám mục giáo phận ban hành và áp dụng trong toàn giáo phận khởi đầu từ Chúa nhật I Mùa Vọng (20.12.2018) và sắp kết thúc Chúa nhật 34 Thường niên (24.11.2019). Đến tháng 07.2019, các Cha Hạt Trưởng đã tổ chức ngày gặp mặt mục vụ tại giáo hạt và qui tụ các cha trong hạt, có Đức Cha và các Cha Ban Điều phối HĐMV đến tham dự : các Cha trình bày sơ lược tình hình thực hiện theo Chương trình mục vụ này. Cộng với bản đúc kết mục vụ các giáo hạt vừa gửi đến, Ban Điều phối HĐMV xin tóm kết việc việc thực hiện Chương trình mục vụ năm 2018-2019 trong toàn giáo phận như sau:
Giáo phận Qui Nhơn tổ chức Hội đồng mục vụ gồm 16 ban mục vụ, chia thành 05 Liên ban:
- Liên ban 1: Giáo lý đức tin, Giới trẻ, Văn Hóa, Giáo dục,
- Liên ban 2: Loan báo Tin Mừng, Bác ái-xã hội, Phục vụ sự phát triển toàn diện con người,
- Liên ban 3: Phụng tự, Thánh nhạc, Nghệ thuật thánh,
- Liên ban 4: Tu sĩ, Cổ võ ơn gọi, Truyền thông,
- Liên ban 5: Gia đình, Giáo dân và Di dân.
Hàng năm, Hội đồng mục vụ của giáo phận đưa ra Chương trình mục vụ theo 16 ban trên để hướng dẫn các giáo xứ cùng thực hiện.

1. Giáo lý đức tin: - Huấn luyện cho GLV do các Cha hoặc Tu sĩ trực tiếp dạy: có hơn 30/65 giáo xứ:

• H. Qui Nhơn: 6 giáo xứ (Chính Tòa, Ngọc Thạnh, Ghềnh Ráng, Qui Hòa, Sông Cát, Qui Đức)

• H. Gò Thị: 4 giáo xứ (Gò Thị, Tân Quán, Tân Dinh, Vĩnh Thạnh)

• H. Kim Châu: 5 giáo xứ (Kim Châu, Phú Hữu, Kiên Ngãi, Chánh Thạnh, Đập Đá)

• H. Bồng Sơn: 3-4 giáo xứ (Phù Mỹ, Cây Rỏi, Gia Chiểu, Thác Đá Hạ)

• H. Tuy Hòa: 5 giáo xứ (Tuy Hòa, Đông Mỹ, Hóc Gáo, Tịnh Sơn, Sơn Nguyên)

• H. Mằng Lăng: 4 giáo xứ (Đồng Tre, Mằng Lăng, Đa Lộc, Trà Kê)

• H. Quảng Ngãi: 3 giáo xứ (Châu Me, Bình Thạnh, Phú Hòa)

2. Giới trẻ : Hầu hết các giáo xứ chưa có sinh hoạt đặc thù cho giới trẻ ; giới trẻ chỉ tham gia: Ca đoàn, Giáo lý viên, Junior, giúp lễ và dự tu… ; vài giáo xứ có Thánh Lễ giới trẻ.

3. Văn hóa:
- Ban Văn hóa giáo phận hoạt động thường xuyên và khá hiệu quả: phát hành các tập san…, tổ chức các cuộc gặp mặt, trảo giải…
- Ban Văn hóa giáo phận xin các giáo xứ cho tên và số điện thoại người phụ trách văn hóa hoặc liên ban 1 của giáo xứ, để ban Văn hóa liên hệ, trao đổi… nhưng nhiều giáo xứ chưa có gửi người…
- Một số thành phần như Legio Mariae thường xuyên mua và phổ biến tập san Mục đồng.

4. Giáo dục: Một số giáo xứ đã thu thập danh sách giáo viên và gửi cho ban Giáo dục của giáo phận. Dự kiến hằng năm ban Giáo dục tổ chức ngày gặp mặt các nhà giáo.

5. Loan báo Tin Mừng: Khá đông các giáo xứ qua quý chức HĐGX, hội viên Legio Mariae, Mến Thánh Giá Tại Thế đã thăm viếng, giúp đỡ các gia đình diện khó khăn: Rối hôn phối, hôn phối khác đạo, ly dị, tái hôn.. giúp đỡ những người xin trở lại đạo.

6. Bác ái xã hội: Nhiều giáo xứ cộng tác với chương trình gạo cho người nghèo lương và giáo hàng tháng… Một số giáo xứ tổ chức cứu trợ khi có thiên tai, xây dựng nhà cho người nghèo lương giáo; ban bác ái của giáo xứ thường xuyên giúp đỡ các trường hợp ngặt nghèo, tang chế…

7. Phục vụ sự phát triển toàn diện con người :
- Mục vụ chăm sóc, nâng đỡ những người bị thiệt thòi: trẻ vị thành niên bị bạo hành, lạm dụng tình dục, cưỡng bức lao động… ; và phụ nữ bị hành hạ, bạo lực gia đình… chưa thấy có giáo xứ nào thực hiện hay có ý kiến gì.
- Phần đông các giáo xứ có thực hiện vệ sinh môi trường, nhưng chỉ dừng lại trong khuôn viên nhà thờ: dọn vệ sinh các nhà thờ hàng tuần và những dịp lễ lớn…

8. Phụng tự:
- Hầu hết các giáo xứ thực hành đúng phụng vụ của Hội Thánh qua việc cử hành thánh lễ, các bí tích, các á bí tích tại các nhà thờ hoặc tư gia.
- Nhiều giáo xứ đã hợp thức hóa hôn nhân và chuẩn khác đạo cho các cặp rối… Một số giáo xứ thường tổ chức lễ tạ ơn cho các gia đình kỷ niệm hôn phối…

9. Thánh nhạc: Hầu hết các giáo xứ có ca đoàn (một số nơi có nhiều ca đoàn, có đào tạo ca trưởng và đệm đàn) , một số giáo xứ và giáo họ biệt lập ít nhân sự hoặc không có người tập hát, đệm đàn,…

10. Nghệ thuật thánh: Một số giáo xứ đang xây dựng nhà thờ con gặp khó khăn…

11. Tu sĩ :
- Ban Tu sĩ giáo phận sinh hoạt thường xuyên, và đồng hành với các sinh hoạt mục vụ của giáo phận.
- Các cộng đoàn tu sĩ ở các giáo xứ: nhiều tu sĩ đã giúp các giáo xứ: đào tạo GLV, dạy giáo lý, dạy đàn, giúp ca đoàn và phụng vụ, cắm hoa… ; giúp mục vụ các hội đoàn, và thăm viếng các gia đình, đặc biệt các gia đình gặp khó khăn và nghèo khổ…

12. Cổ võ Ơn gọi: Một số giáo xứ có ban dự tu, tuy vậy nhìn chung cả giáo phận hiện nay số em muốn dâng mình cho Chúa có xu hướng giảm dần…

13. Truyền thông: Giáo phận có trang web, nhiều thông tin và bài viết được đăng lên – số người truy cập chưa nhiều, nhiều thông tin giáo phận nhiều người không biết đến. Ban Truyền thông đảm trách viết bài các sinh hoạt mục vụ của giáo phận, còn các sinh hoạt ở các giáo hạt và các giáo xứ thì tùy mỗi nơi viết và gửi bài cho ban Truyền thông (số này còn khá ít). Một số giáo xứ có trang web riêng…

14. Gia đình: Ít gia đình đọc kinh chung.
- Nhiều giáo xứ: Quý chức, các hội đoàn Legio Mariae, Mến Thánh Giá Tại Thế thăm viếng, nâng đỡ các gia đình khó khăn.
- Hầu hết các giáo xứ chưa nắm rõ và đầy đủ danh sách các gia đình hôn nhân khác đạo, rối hôn phối, ly dị, tái hôn, di dân theo các giáo họ, giáo khu.

15. Giáo dân:
- Phần đông các giáo xứ đã bầu Hội đồng giáo xứ theo quy chế của giáo phận. Các hội đoàn có nhiều người tham gia, nhiều sinh hoạt mục vụ thường xuyên và đều đặn… các giáo xứ thấy có thăng tiếng hơn. Tuy vậy vẫn còn một số người chưa nhiệt thành đủ…
- Các khóa huấn luyện tông đồ giáo dân của giáo phận năm 2019 (05): Hội đồng giáo xứ và các hội đoàn Legio Mariae, Mến Thánh Giá Tại Thế tham dự khá đông đủ và hiệu quả.
- Ngày 06.08.2019, Ban Điều phối HĐMV đã tổ chức ngày gặp mặt các Chủ tịch HĐGX trong giáo phận, và bầu ra Ban đại diện HĐGX các giáo hạt và Ban Đại diện HĐGX cấp giáo phận:

16. Di dân:
- Nhiều giáo xứ có số người di dân khá cao: đi học, công nhân, làm thợ, lao động tự do….
- Phần đông các giáo xứ chưa nắm rõ và đầy đủ danh sách di dân trong địa bàn mình.
- Ban Di dân giáo phận tổ chức Đại hội Di dân và Đồng hương Giáo phận Qui Nhơn vào ngày 05.05.2019 tại dòng Don Bosco Bến Cát Gò Vấp, với mục đích “Gặp  gỡ, giao lưu, kết nối tình đồng hương huynh đệ, giúp nhau thăng tiến trong đức tin và nghề nghiệp”.

Kính thưa Cha Tổng Đại diện, quý cha Hạt trưởng, quý cha Ban điều phối HĐMV, quý cha, quý tu sĩ và anh chị em trong HĐMV giáo phận Qui Nhơn.
Nhìn chỗ có ánh sáng, ta thấy sáng và vui, học được nhiều điều… ngược lại nếu nhìn vào chỗ tối ta thấy tối tăm, buồn hơn và nản lòng nữa… Ban Điều phối chúng con chỉ dám nhìn vào chỗ sáng, vào những hy sinh và thành công mà quý cha và các giáo xứ đã cố gắng thực hiện mà cũng chưa thấy hết. Vì tất cả những mảng mục vụ trên, nhiều giáo xứ vẫn thực hiện và còn làm nhiều hơn chương trình mục vụ đề ra. Chúng con không dám phê bình, nhưng rất mong, muốn lắm, mọi thành phần trong các giáo xứ đều nhiệt thành và hy sinh để thực hiện chương trình mục vụ của giáo phận. Chúng ta không làm việc để báo cáo và lấy thành tích, chúng ta chỉ phục vụ Chúa và Giáo Hội là giáo phận và giáo xứ chúng ta; điều quan trọng là đem hết khả năng và lòng yêu mến mà phục vụ trong tinh thần phó dâng mọi thành công và thất bại.
Một số cha nhận định rằng thấy buồn vì chương trình đưa ra nhiều mà nhiều nơi không thực hiện, nhiều giáo xứ như chưa hề đọc thấy chương trình mục vụ này thì lấy gì mà thực hiện… và có 1001 lý do nêu khó, nêu khổ… và rồi xếp xó là xong. Dạ xin thưa: đúng là có nhiều cái khó cái khổ… nhưng chúng ta hôm nay, trong ngày họp mặt này chúng ta đã nghe Cha Tổng Đại diện thay mặt Đức Cha đã nói: Để cuộc họp của Hội Đồng Mục vụ hôm nay mang lại một “kết quả”, một “định hướng” thật sự hữu ích, khả thi và thích hợp cho người trẻ trong giáo phận, chúng ta :
- không dừng lại ở “phán đoán”, “phê bình” (đúng, sai, tốt, xấu…) mà mạnh mẽ đề xuất những ý tưởng xây dựng, giải pháp khả thi, những phát minh hữu ích thích hợp.
- Không loay hoay “bàn luận” những chuyên đề nặng lý thuyết, rườm rà hình thức… mà hướng thẳng đến thực hành.
- Không cố chấp, cả nễ, sợ “lấm tay”… để chọn ở lại trong những phương pháp cũ, con đường xưa, mà phải “xăn tay áo” can đảm dấn thân vào những kế hoạch mới.
Có một số ý kiến cho rằng:
-  Chương trình mục vụ 2018-2019 của Giáo phận đưa ra không thể áp dụng đồng loạt trong tất cả các giáo xứ, vì hai lý do: Thiếu nhân sự ; Ôm đồm nhiều thứ sẽ không có hiệu quả.
- Thư Mục vụ của Đức Cha cần ngắn gọn, có tính cách chỉ đạo tổng quát đường hướng mục vụ. Sau đó đề nghị các giáo xứ, các liên ban mục vụ, từng ban mục vụ, từng hội đoàn phổ biến nhanh chóng và rộng rãi cũng như lên kế hoạch thực hiện cụ thể. Kế hoạch thực hiện cần được gởi đến Đức Cha phê chuẩn. Cần tập trung một số việc có tính cốt lõi để “kích hoạt” các việc khác…
- Cám ơn quý cha đã góp ý thẳng thắng và chân thành, chúng con ghi nhận và sẽ trình Đức Cha.

Sau cùng, để kết thúc phần tổng kết Chương trình mục vụ năm 2018-2019 và bước vào phần làm việc chuẩn bị cho Chương trình mục vụ năm 2019-2010: về Mục vụ Giới trẻ, con xin mượn lời của Cha Phê rô Võ Tá Khánh, Trưởng Liên ban 1, khi khết thúc bài góp ý mục vụ của LB 1 như sau:
Trọng kính Đức Cha, Kính thưa Cha Tổng Đại Diện, quý Cha Ban Điều phối Hội đồng Mục vụ và quý Cha, quý Tu sĩ - Kính thưa quý đại biểu tham dự hội nghị,
Chúng ta cần nhìn lại 12 năm qua, kể từ khi Đức Cha Phêrô mời gọi cộng đồng Giáo phận cầu nguyện chuẩn bị mừng Năm thánh 2018, và từ ấy tới nay mọi người lớn nhỏ trong Giáo phận đã cầu nguyện tha thiết dường nào. Chúng ta cần nhìn lại để tạ ơn vì Thiên Chúa đã nhậm lời chúng ta cầu nguyện. Chúng ta hãy tìm lại quyển lịch giáo phận đầu tiên được in chính thức sau năm 1975, quyển lịch năm phụng vụ 2007-2008, đối chiếu những con số, những thông tin ở các trang cuối quyển lịch năm ấy với quyển lịch năm nay, đủ thấy Chúa đã nhậm lời chúng ta cách hết sức cụ thể. Hãy ghi ra rồi so sánh để thấy rõ trên giấy trắng mực xanh rằng Chúa luôn giữ lời Ngài đã hứa: “Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho” (Mt 7,7).

Đức tin được diễn tả qua lời cầu nguyện có sức dời núi lấp biển, nhất là khi chúng ta đồng tâm nhất trí hiệp lời cầu nguyện, vì “Thầy còn bảo thật anh em: nếu ở dưới đất, hai người trong anh em hợp lời cầu xin bất cứ điều gì, thì Cha Thầy, Đấng ngự trên trời, sẽ ban cho” (Mt 19,19).

Giờ đây, trong niềm tin yêu mãnh liệt, chúng ta hãy dâng lên Chúa thao thức và kế hoạch mục vụ của chúng ta dành cho tuổi thơ và giới trẻ trong Giáo phận; đồng thời cầu xin Chúa Thánh Thần soi sáng, giúp sức, rồi sẽ nghiệm thấy rằng quả thật, “đối với loài người thì không thể được, nhưng đối với Thiên Chúa thì không phải thế, vì đối với Thiên Chúa mọi sự đều có thể được” (Mc 10,27).

Vâng, xin hãy đến với Chúa Thánh Thần để Ngài triệt phá hết mọi phân hóa, đố kỵ, gièm pha và xuyên tạc do thần dữ xúi giục, và để Ngài dẫn dắt chúng ta bước đi trong hiệp hành, trân trọng, tương trợ và khích lệ lẫn nhau. Xin chúc tụng Thiên Chúa đến muôn đời. Amen.

Ban Điều phối
HĐMV giáo phận Qui Nhơn