Thứ Hai sau lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống: Lễ Đức Trinh Nữ Maria Mẹ Hội Thánh

WHĐ (08/6/2025) – Năm 2018, Đức Thánh Cha Phanxicô đã thiết lập thứ Hai sau Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, ngày Hội Thánh được khai sinh, làm ngày lễ nhớ buộc cho lễ Đức Trinh Nữ Maria Mẹ Hội Thánh.
 

NHỮNG NGÀY LỄ PHỤNG VỤ

Thứ Hai sau lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống

Lễ Đức Trinh Nữ Maria Mẹ Hội Thánh

Lễ nhớ Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Hội Thánh, nhắc nhở chúng ta rằng chính Chúa Giêsu, qua một hành động trao phó đầy tín thác, đã muốn cho thiên chức làm Mẹ Thiên Chúa của Đức Maria được mở rộng đến với toàn thể nhân loại, tức là cho chính Hội Thánh. Năm 2018, Đức Thánh Cha Phanxicô đã thiết lập thứ Hai sau Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, ngày Hội Thánh được khai sinh, làm ngày lễ nhớ buộc cho lễ này.

Tước hiệu này không phải là điều mới mẻ. Năm 1980, Thánh Gioan Phaolô II đã mời gọi các tín hữu tôn kính Đức Maria như là Mẹ Hội Thánh. Thậm chí trước đó, vào ngày 21/11/1964, khi kết thúc Phiên họp thứ ba của Công đồng Vatican II, Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã long trọng tuyên bố Đức Maria là “Mẹ Hội Thánh”. Và vào năm 1975, Tòa thánh cũng đã đề xuất một thánh lễ kính Mẹ Hội Thánh dưới hình thức lễ kính riêng, nhưng chưa được ghi vào lịch phụng vụ như một lễ nhớ bắt buộc.

Bên cạnh những dấu mốc gần đây, chúng ta không thể quên rằng tước hiệu “Mẹ Hội Thánh” đã hiện diện từ lâu trong tư tưởng của Thánh Augustinô và Thánh Lêô Cả, cũng như nơi các vị giáo hoàng như Đức Bênêđictô XV và Đức Lêô XIII, cho đến Đức Thánh Cha Phanxicô, khi vào ngày 11/02/2018, dịp kỷ niệm 160 năm lần hiện ra đầu tiên của Đức Trinh Nữ tại Lộ Đức, ngài đã thiết lập tước hiệu này thành lễ nhớ buộc trong lịch phụng vụ.

Đứng gần thập giá Đức Giêsu, có thân mẫu Người, chị của thân mẫu, bà Maria vợ ông Cơlôpát, cùng với bà Maria Mácđala. Khi thấy thân mẫu và môn đệ mình thương mến đứng bên cạnh, Đức Giêsu nói với thân mẫu rằng: “Thưa Bà, đây là con của Bà.” Rồi Người nói với môn đệ: “Đây là mẹ của anh.” Kể từ giờ đó, người môn đệ rước bà về nhà mình. (Ga 19,25-27)

Đức Maria “đứng” dưới chân thập giá

Đức Maria “đứng” dưới chân thập giá. “Đứng” – diễn tả sự hiện diện, sự bền bỉ, và sức mạnh của việc ở lại. Khác với các môn đệ, Đức Maria không bao giờ rời bỏ Con của Mẹ là Đức Giêsu trên hành trình Thập giá. Chính tại đây, Chúa Giêsu đã trao phó “môn đệ mình thương mến” cho Mẹ (và ngược lại). Đức Maria đối diện với giây phút ấy với phẩm giá cao cả. Mẹ không trốn chạy trước những biến cố của cuộc đời, nhưng đã can đảm “đứng vững”.

Một lời “xin vâng” khác

Đức Maria đã được chính Con của Mẹ mời gọi thưa lại một lần nữa lời “xin vâng”. Đó là một “xin vâng” mới, trưởng thành hơn, xác tín hơn. Việc “đứng gần thập giá” là đỉnh cao trong hành trình đức tin và tình mẫu tử của Mẹ, làm cho Mẹ trở nên khả năng vượt lên chính mình. Ngay từ đầu, trái tim Đức Maria đã mang nhiều thắc mắc: “Bà rất bối rối, và tự hỏi lời chào như vậy có nghĩa gì.” (Lc 1,29). Khi gặp ông Simêon trong Đền Thờ, những thắc mắc lại càng sâu xa hơn: “Thiên Chúa đã đặt cháu bé này làm duyên cớ cho nhiều người Ítraen ngã xuống hay đứng lên. Cháu còn là dấu hiệu cho người đời chống báng; và như vậy, những ý nghĩ từ thâm tâm nhiều người sẽ lộ ra. Còn chính bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn bà” (Lc 2,34-35). Thánh Giuse và Đức Maria “ngạc nhiên vì những lời ông Simêôn vừa nói về Người” (Lc 2,33). Đức Maria không chỉ nói “xin vâng” một lần là đủ. Nhưng lời thưa ấy tiếp tục lớn lên và được kiện toàn qua những biến cố trong đời Mẹ, đặc biệt là biến cố Thập giá của Con Mẹ, nơi Mẹ đã kiên vững “đứng” đó. Chính tại đây, trong sự trung tín mà Đức Maria đã đạt được, Mẹ đã đón nhận sứ mạng mới, như một “phần bổ sung” cho thiên chức làm mẹ, và trở thành “Mẹ Hội Thánh”. Mẹ là Mẹ, bởi vì Mẹ tái sinh chúng ta trong ân sủng, miễn là chúng ta học cách lớn lên “tới tầm vóc viên mãn của Đức Kitô” (x. Ep 4,7-13).

Đời sống Kitô hữu được neo chặt trong mầu nhiệm Thập giá

Việc cử hành lễ nhớ này, theo sắc lệnh thiết lập, “sẽ giúp chúng ta nhớ rằng sự trưởng thành trong đời sống Kitô hữu phải được neo chặt vào mầu nhiệm Thập giá, vào lễ tế của Đức Kitô trong bàn tiệc Thánh Thể và vào Mẹ của Đấng Cứu Thế và Mẹ của những người được cứu chuộc.” Cũng như xưa kia Đức Maria biết “đứng” dưới chân Thập giá, không tránh né hay chạy trốn trước khó khăn trong việc hiểu thấu và chịu đựng đau khổ, thì nay, với tư cách là Mẹ, Mẹ cũng biết “đứng bên cạnh” từng người con mà Con của Mẹ đã trao phó. Chính điều đó giúp chúng ta biết kêu cầu Mẹ với tước hiệu “Mẹ Hội Thánh”:

Lạy Mẹ, xin trợ giúp đức tin của chúng con!
Xin mở tai chúng con, để chúng con biết lắng nghe Lời Chúa,
nhận ra tiếng Ngài và lời mời gọi của Ngài.
Xin đánh thức nơi chúng con lòng khát khao bước theo dấu chân Ngài,
dám ra đi khỏi vùng an toàn của mình để đón nhận lời hứa của Thiên Chúa.
Xin giúp chúng con cảm nếm được tình yêu của Ngài,
để chúng con biết chạm đến Ngài trong niềm tin.
Xin giúp chúng con biết phó thác trọn vẹn nơi Ngài và tin vào tình yêu của Ngài, đặc biệt trong những lúc thử thách, dưới bóng thập giá, khi đức tin của chúng con được kêu gọi để trưởng thành.
Xin gieo vào đức tin chúng con niềm vui của Đấng Phục sinh.
Xin nhắc chúng con rằng những ai tin tưởng thì không bao giờ cô đơn.
Xin dạy chúng con nhìn mọi sự bằng ánh mắt của Chúa Giêsu,
để chính Người trở thành ánh sáng soi đường chúng con đi.
Và xin cho ánh sáng đức tin ấy mỗi ngày một lớn lên trong chúng con,
cho đến rạng đông của ngày không bao giờ tàn,
là chính Đức Kitô, Con Mẹ, Chúa chúng con!

(Đức Thánh Cha Phanxicô, Thông điệp Lumen Fidei)

Tâm Bùi chuyển ngữ

từ Vatican News