Bài giảng lễ đêm Giáng sinh 2018 của Đức Cha Matthêô

LỄ ĐÊM GIÁNG SINH 2018
tại Nhà thờ Chính tòa Qui Nhơn

LỜI ĐẦU LỄ
Kính thưa quí ông bà, anh chị em và toàn thể quí vị,
Đêm nay chúng ta vui mừng và long trọng cử hành Đại lễ Giáng Sinh, mừng kỷ niệm lần thứ 2018 ngày Ngôi Hai Thiên Chúa giáng sinh làm người để cứu độ nhân loại. Ngày nay, khắp nơi trên thế giới, lễ Giáng Sinh được mừng hàng năm không riêng gì nơi những người Kitô hữu, mà còn nơi nhiều người ngoài Kitô giáo.

Đối với những người ngoài Kitô giáo, lễ Giáng Sinh mang tính lễ hội và trở thành dịp để người ta thoát ly khỏi nhịp điệu nhàm chán thường ngày và tìm kiếm niềm vui qua việc mua sắm, tiệc tùng, trao gửi quà tặng, giao lưu thân thiện và cầu chúc cho nhau những điều tốt đẹp. Tuy nhiên, đối với các Kitô hữu, việc cử hành lễ Giáng Sinh là một hành vi tôn giáo, nói lên niềm vui và tâm tình tạ ơn đối với Thiên Chúa, vì Ngài đã thương yêu sinh xuống trần gian để chia sẻ cuộc sống và dẫn đường chỉ lối cho con người tìm được hạnh phúc đích thực.

Đồng thời, qua thánh lễ này mỗi Kitô hữu cũng được mời gọi khám phá ra sự hiện diện của Chúa nơi những người đau khổ nghèo khó, để yêu thương và phục vụ họ, như Chúa Giêsu đã làm khi Ngài xuống ở trần gian. Đặc biệt, với chủ đề mục vụ năm 2019 của Giáo phận Qui Nhơn: "Gia đình vượt khó, có Chúa cùng vui", lễ Giáng Sinh là dịp để mọi người trong Giáo phận được mời gọi tích cực tham gia chương trình mục vụ tập chú vào việc đem Chúa đến cho các gia đình gặp khó khăn, để giúp họ tìm lại được niềm vui, bình an và hạnh phúc.

Giờ đây, mỗi người chúng ta hãy nhìn nhận mọi lỗi lầm thiếu sót và xin Chúa nhân từ thứ tha, để chúng ta có thể xứng đáng cử hành mầu nhiệm thánh, xứng đáng được hưởng trọn vẹn niềm vui Giáng Sinh và những ơn lành đặc biệt trong đại lễ này, nhờ đó có thể lên đường đem niềm vui Giáng Sinh đến cho tất cả mọi người.



BÀI GIẢNG
(Is 9,1-6; Tt 2,11-14; Lc 2,1-14)

Hằng năm khi đến lễ Giáng Sinh, hàng tỉ người trên thế giới đều bày tỏ sự vui mừng hoan hỉ một cách hết sức đặc biệt và dưới nhiều hình thức khác nhau. Trung tâm và nguồn mạch của niềm vui rộn rã ấy chính là Chúa Giêsu, Đấng Cứu Thế, mà hôm nay chúng ta long trọng cử hành ngày sinh nhật của Ngài.

Thiên Chúa đã tạo thành con người giống hình ảnh của Ngài để họ được hạnh phúc với Ngài. Tuy nhiên, nguyên tổ của nhân loại là Ađam và Eva đã nghe theo lời dụ dỗ của ma quỉ mà phạm tội bất tuân thánh ý Thiên Chúa, dẫn đưa toàn thể con cháu vào con đường tội lỗi, khiến họ phải đau khổ, phải chết và không được tham dự vào hạnh phúc của Ngài. Tuy nhiên Thiên Chúa không bỏ rơi con người mà Ngài đã tạo dựng và hết mực yêu thương, nên đã quyết định sai Con Ngài giáng trần cứu độ muôn dân. Để chuẩn bị cho biến cố trọng đại này, Ngài đã thiết lập một dân riêng là dân Israel, qua đó Ngài thông truyền và từng bước chuẩn bị chương trình cứu độ của Ngài.

Qua dòng lịch sử, nhiều lần dân Israel đã bị quân thù ức hiếp, đất nước bị xâm chiếm và tàn phá. Trong những hoàn cảnh như thế, các ngôn sứ loan báo Thiên Chúa sẽ can thiệp để cứu thoát dân Ngài thoát khỏi tay kẻ thù, như lời tuyên sấm của ngôn sứ Isaia trong bài đọc I: "Cái ách đè lên cổ dân, cây gậy đập xuống vai họ và ngọn roi của kẻ hà hiếp, Ngài đều bẻ gãy như trong ngày chiến thắng quân Mađian. Vì mọi giày lính nện xuống rần rần và mọi áo choàng đẫm máu sẽ bi đem thiêu, làm mồi cho lửa" (Is 9, 3-4). Đấng Cứu Thế sẽ xuất hiện như một vị vua: "Người sẽ mở rộng quyền bính và lập nền hòa bình vô tận cho ngai vàng và vương quốc của Đavit. Người sẽ làm cho vương quốc được kiên cố vững bền trên nền tảng chính trực công minh, từ nay cho đến mãi muôn đời" (Is 9, 6).

Vào thời kỳ trước khi Chúa Giêsu giáng trần, vương quốc Israel hùng mạnh dưới triều vua Đavit không còn nữa và người Do-thái phải sống dưới quyền thống trị của ngoại bang Rôma. Trong hoàn cảnh ấy, nỗi mong chờ Đấng Cứu Thế mà các ngôn sứ đã loan báo càng trở nên tha thiết. Và người ta khích lệ nhau bằng những lời như sau: "Kìa Đức Chúa quang lâm hùng dũng, tay nắm trọn chủ quyền"  (Is 40, 10). Từ đó, có người nghĩ rằng Chúa Cứu Thế sẽ trực tiếp từ trời ngự xuống trần gian như một vị vua uy quyền ra tay tiêu diệt mọi thù địch của dân Do-thái và xây dựng một vương quốc phú cường thịnh vượng.

Thế nhưng việc Đấng Cứu Thế ngự đến trên mây trời như một vị vua uy hùng hiển hách mà các ngôn sứ đã loan báo được dành cho cuộc quang lâm của Ngài ở cuối chân trời lịch sử, còn lần này Ngài đã chọn đến trong âm thầm bằng cách ra đời dưới dạng một em bé và lớn lên như mọi người, để ở lại với loài người với danh hiệu là Emmanuel, nghĩa là "Thiên Chúa ở cùng chúng ta". Ngài có thể chọn sinh ra trong một gia đình vương giả quyền quý, phù hợp với sự suy nghĩ và chờ mong của dân chúng và cũng để dân chúng dễ dàng nhìn nhận và đi theo Ngài sau này. Tuy nhiên, ngược với mọi suy đoán và chờ đợi của mọi người, Ngài đã chọn sinh ra trong một gia đình nghèo khổ với nhiều hoàn cảnh khó khăn.

Ngài không được sinh ra dưới một mái nhà ấm cúng, nhưng trong chuồng bò ở một nơi tha hương và được mẹ đặt nằm trong máng cỏ súc vật, như thánh Luca thuật lại trong đoan Tin Mừng hôm nay (Lc 2,1-14). Mới chào đời ít lâu, gia đình Ngài đã phải bồng bế Ngài trốn sang Ai cập để khỏi bị vua Hêrôđê sát hại và sống ở đó như những người di cư lánh nạn. Sau đó hồi hương về Nadarét và lớn lên trong cảnh gia đình thanh bạch. Thế nhưng chính sự hiện diện của Ngài đã đem lại niềm vui và sự bình an cho gia đình trong mọi hoàn cảnh khó khăn. Ơn cứu độ mà Ngài đem đến cho gia đình nhân loại đã được thực hiện trước tiên trong gia đình bé nhỏ của Ngài, một gia đình đã vượt qua tất cả mọi khó khăn thử thách để sống trong niềm vui và hạnh phúc chan hòa vì có Chúa hiện diện và đồng hành.

Tại Giáo phận Qui Nhơn chúng ta, lễ Giáng Sinh năm nay được cử hành trong khung cảnh mục vụ với chủ đề: "Gia đình vượt khó, có Chúa cùng vui". Theo đường hướng của Giáo Hội Việt Nam và của Giáo phận Qui Nhơn, chương trình mục vụ năm 2019 tập trung vào việc đồng hành với các gia đình gặp khó khăn, giúp họ khám phá ra sự hiện diện của Chúa trong những hoàn cảnh của gia đình, nhờ đó họ có thể vượt qua mọi khó khăn và được an vui hạnh phúc.

Trước hết là những gia đình di dân. Vì hoàn cảnh nghèo khổ thất nghiệp, nhiều gia đình trong Giáo phận đã phải rời bỏ quê hương đi tìm kế sinh nhai tại những miền khác, phải bơ vơ lạc lõng nơi đất khách quê người, như gia đình thánh ngày xưa bên Ai cập. Ước gì đi đâu họ cũng mang Chúa đi theo bằng việc cầu nguyện và thực hành sống đạo. Mong sao họ gặp được sự đón nhận và giúp đỡ của mọi người, cả tinh thần lẫn vật chất, cả phần đạo lẫn phần đời. Đối với những người còn ở lại, phần lớn là những người già yếu bệnh tật, phải sống trong hoàn cảnh neo đơn không người chăm sóc, chúng ta hãy hôm sớm viếng thăm và tận tình giúp đỡ.

Tiếp đến là những gia đình được xây dựng trên hôn nhân khác đạo. Do không cùng niềm tin, nên vợ chồng dễ rơi vào tình cảnh bất hòa mâu thuẫn về tôn giáo, khiến việc sống đạo bị ảnh hưởng tiêu cực, dẫn đến rất nhiều khó khăn trong việc giáo dục đức tin cho con cái. Ngày nay lễ Giáng Sinh đã được nhiều người ngoài Kitô giáo biết đến và cùng chia sẻ niềm vui với các Kitô hữu. Mong sao người chồng hoặc vợ công giáo trong các gia đình này quyết tâm tìm hiểu và sống đức tin của mình một cách mạnh mẽ, để có thể giới thiệu và làm chứng về Chúa cho người chồng hoặc vợ không có đạo, đồng thời tìm cách tổ chức gia đình thế nào để mọi thành viên trong gia đình luôn cảm nghiệm được sự hiện diện của Chúa trong cuộc sống gia đình mình. Các gia đình công giáo có quan hệ họ hàng hoặc lân cận hãy đồng hành và giúp đỡ các gia đình này, để họ có thể vượt qua những khó khăn nói trên.

Đau buồn nhất là những gia đình đổ vỡ vì vợ chồng ly thân, ly dị, hoặc tệ hơn nữa là ly dị tái hôn, khiến cho con cái trở thành bơ vơ thiếu tình thương và sự chăm sóc của cả cha lẫn mẹ, có thể bị rơi vào tình trạng mất quân bình tâm lý hoặc không phát triển bình thường. Những gia đình này thường bị ám ảnh bởi tự ti mặc cảm và dễ rơi vào thái độ buông xuôi hoặc bỏ đạo, không thể sống trong bình an hạnh phúc vì lương tâm họ vẫn luôn áy náy. Đối với những gia đình này, mầu nhiệm Giáng Sinh thật cần thiết và đem lại nhiều an ủi, bởi lẽ chỉ vì con người phạm tội đánh mất hạnh phúc mà Thiên Chúa mới từ trời sinh xuống trần gian để cứu vớt họ. Theo gương Chúa Giêsu, Giáo Hội không bao giờ bỏ rơi những gia đình này, trái lại còn quan tâm đến họ nhiều hơn và mong muốn họ luôn sống trong sự hiệp thông với Giáo Hội.

Ngoài những hoàn cảnh gia đình khó khăn tiêu biểu trên, mỗi người chúng ta cũng hãy đem niềm vui Giáng Sinh đến các gia đình đang gặp những hoàn cảnh khó khăn khác trong Giáo phận, cụ thể là các gia đình nghèo khổ, các gia đình có những người già yếu, bệnh tật cần được tận tình chăm sóc. Trong buổi triều yết tại Rôma ngày 19 tháng 12 vừa qua, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhấn mạnh rằng việc mừng lễ Giáng Sinh sẽ hoàn toàn vô nghĩa, nếu mọi người chỉ nghĩ đến chuyện mua sắm, tổ chức tiệc tùng, trao tặng quà cáp đắt tiền giữa những người giàu có, mà quên mất sự hiện diện của Chúa Giêsu nơi những người nghèo khó đau khổ chung quanh, bởi lẽ qua mầu nhiệm Giáng Sinh, Thiên Chúa đã trở thành một người trong số họ.

Giờ đây, đứng trước mầu nhiệm Giáng Sinh, mỗi người chúng ta hãy tạ ơn Chúa vì ân sủng lớn lao này và quyết tâm sống xứng đáng với ân sủng ấy, như lời thánh Phaolô nhắn nhủ trong thư gửi môn đệ của ngài là ông Titô ở bài đọc II: "Ân sủng của Thiên Chúa đã được biểu lộ, đem ơn cứu độ đến cho mọi người. Ân sủng đó dạy chúng ta phải từ bỏ lối sống vô luân và những đam mê trần tục, mà sống chừng mực, công chính và đạo đức ở thế gian này" (Tt 2,11-12).

Kính chúc mọi người và mọi gia đình một mùa Giáng Sinh an bình và đầy tràn niềm vui, đặc biệt là những gia đình đang sống trong những hoàn cảnh khó khăn.