Các tân Giám mục được mời gọi sống tinh thần hoán cải truyền giáo và hiệp thông

Hoán cải truyền giáo của Giáo hội

Phát biểu ngày 3/9 tại Giáo hoàng Học viện Truyền giáo Thánh Phêrô, Đức Hồng y Tagle, Tổng trưởng Phân bộ Khởi đầu Loan báo Tin Mừng, nhắc rằng Bộ được mời gọi “đồng hành, nâng đỡ và cộng tác” với các Giáo hội địa phương trẻ, “trong sự tôn trọng quyền tự trị chính đáng”.

Ngài nhắc lại tinh thần cải tổ Giáo triều Roma theo Tông hiến Praedicate Evangelium, trong đó Bộ Loan báo Tin Mừng được đặt ở vị trí đầu tiên trong thứ tự các Bộ. Theo Đức Hồng y, lựa chọn này cho thấy “định hướng truyền giáo thấm nhuần cuộc cải tổ Giáo triều Roma”, để việc loan báo Tin Mừng và phục vụ sứ mạng truyền giáo của Giáo hội trở thành trung tâm của việc phục vụ Đức Giáo hoàng và Giáo hội hoàn vũ.

Đức Hồng y cũng nhấn mạnh rằng hoạt động truyền giáo không kết thúc khi một Giáo hội địa phương được hình thành và tổ chức. “Việc loan báo Tin Mừng lần đầu vẫn là một điều cấp thiết và cần thiết”, đặc biệt tại những khu vực đang chứng kiến sự gia tăng mạnh số tín hữu Công giáo.

Đồng hành và lắng nghe các Giáo hội địa phương

Theo số liệu được Đức Hồng y Tagle dẫn lại, tính đến cuối năm 2023, thế giới có hơn 1,4 tỷ người Công giáo. Mức gia tăng mạnh nhất được ghi nhận tại châu Phi, tiếp đến là châu Mỹ và châu Á. Từ năm 2024 đến 2026, mười địa hạt Giáo hội mới đã được thành lập tại các lãnh thổ thuộc Bộ, trong đó bảy tại châu Phi, hai tại châu Á và một tại Trung Quốc đại lục.

Đức Hồng y cũng nhấn mạnh vai trò của việc đào tạo linh mục, chủng sinh, giáo lý viên và giáo dân. Tuy nhiên, ngài lưu ý rằng Giáo triều Roma “không có tất cả các giải pháp”, vì thế phải “lắng nghe và đón nhận những kinh nghiệm và sáng kiến đến từ các Giáo hội địa phương”.

Ngài kết luận bằng lời mời gọi các tân Giám mục “xây dựng một mối tương quan đối thoại” với Bộ Loan báo Tin Mừng, để sự cộng tác không chỉ đi theo một chiều, nhưng trở thành một tiến trình lắng nghe và trao đổi thực sự.

“Giám mục là Giám mục của mọi người”

Trong bài chia sẻ của mình, Đức Tổng Giám mục Fortunatus Nwachukwu, Tổng Thư ký Bộ Loan báo Tin Mừng, tập trung vào chủ đề hiệp thông và cảnh báo trước những hình thức loại trừ trong Giáo hội.

Ngài khẳng định: “Mỗi Giám mục không phải là Giám mục của nhóm này hay nhóm kia; ngài là Giám mục của mọi người”. Theo Đức Tổng Giám mục, “hiệp thông là tên gọi đầu tiên của thừa tác vụ của chúng ta” và vì thế không thể chỉ là một từ đẹp trong thư mục vụ, nhưng phải trở thành tiêu chí cho việc quản trị.

Sự hiệp thông phải hướng dẫn việc phân định ứng viên, bổ nhiệm linh mục, đào tạo chủng sinh, phân chia trách nhiệm, sử dụng nguồn lực và xử lý xung đột. Mỗi quyết định của Giám mục, theo ngài, cần được xem xét dưới ánh sáng của câu hỏi: quyết định ấy có thực sự củng cố “sự hiệp thông và sứ mạng của Giáo hội” hay chỉ bảo vệ một vòng ảnh hưởng quen thuộc.

Không để căn tính nhóm lấn át căn tính Kitô giáo

Đức Tổng Giám mục Nwachukwu cảnh báo trước bốn hình thức loại trừ: chủ nghĩa bộ tộc, chế độ đẳng cấp, phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa địa phương cục bộ. Điểm chung của chúng là cám dỗ đặt căn tính bộ tộc, vùng miền, ngôn ngữ, gia đình hay địa vị xã hội cao hơn căn tính Kitô giáo chung trong Đức Kitô.

Ngài nói: “Trong nhà Thiên Chúa, phẩm giá không phụ thuộc vào huyết thống, màu da, hộ chiếu hay ngôn ngữ”. Một Giáo hội địa phương, dù có lịch sử và văn hóa riêng, “không bao giờ là một lãnh địa văn hóa”.

Vì thế, khi phân định và bổ nhiệm, câu hỏi quyết định không nên là: “Người ấy đến từ đâu?”, nhưng phải là: “Người ấy là ai?”. Các tiêu chí cần quan tâm là đức tin, đời sống cầu nguyện, sự trưởng thành, khả năng lắng nghe, tinh thần cộng tác, tình yêu dành cho người nghèo và khả năng phục vụ cả những người ngoài nhóm của mình.

Để lại một Giáo hội hiệp nhất hơn

Đức Tổng Giám mục kết luận bằng lời nhắc nhở mạnh mẽ: “Chúng ta là những người quản lý, không phải chủ sở hữu; là người phục vụ, không phải ông chủ”.

Ngài mời gọi các tân Giám mục đừng xây dựng những hệ thống ảnh hưởng cá nhân, nhưng hãy để lại “một Giáo hội hiệp nhất và trung thành hơn”, để sau thừa tác vụ của mình, mọi người không nhớ đến quyền lực hay ảnh hưởng của vị mục tử, nhưng “nhận ra rõ hơn dung mạo của Đức Kitô”.