Trong sứ điệp gửi Hội nghị Truyền thông Công giáo Thế giới (SIGNIS) tại thủ đô Kigali của Rwanda, Đức Thánh Cha bày tỏ “sự gần gũi thiêng liêng” với những người tham dự và mong muốn cuộc gặp gỡ “sẽ góp phần tạo nên một động lực mới, để các nền tảng truyền thông phục vụ công ích của gia đình nhân loại”.

Sứ điệp được ký bởi Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, nhắc rằng thời đại hiện nay thường được gọi là kỷ nguyên kỹ thuật số, khi phần lớn đời sống con người được vận hành nhờ công nghệ và internet. Tuy nhiên, truyền thông trực tuyến không chỉ là “việc truyền tải thông tin, nhưng còn là việc tạo nên một nền văn hóa, bởi nó có khả năng định hình cách con người nhận thức thế giới và qua đó ảnh hưởng sâu sắc đến lương tâm tập thể”.

Vì thế, Đức Thánh Cha hy vọng những suy tư về chủ đề “Truyền thông Kỹ thuật số vì sự Hài hòa Văn hóa và Phúc lợi Môi trường” sẽ giúp phát triển các chiến lược và công cụ truyền thông được soi dẫn bởi việc theo đuổi chân lý và tôn trọng phẩm giá con người. Qua đó, truyền thông có thể góp phần “kiến tạo một nền văn hóa phản ánh các giá trị Tin Mừng về hiệp thông, hòa bình và trách nhiệm chăm sóc môi trường”.

Bên cạnh sứ điệp của Đức Thánh Cha, ông Paolo Ruffini, Tổng trưởng Bộ Truyền thông Tòa Thánh, cũng gởi đến Đại hội một sứ điệp video, nhấn mạnh rằng các cuộc gặp gỡ trực tiếp nhắc lại một chân lý căn bản mà thế giới kỹ thuật số dễ lãng quên: “Truyền thông không bắt đầu từ công nghệ, nhưng từ con người”.

Theo ông, thế giới đang trải qua chiến tranh, phân cực, thông tin sai lệch và sự mất lòng tin ngày càng tăng. Dù con người chưa bao giờ sở hữu nhiều công cụ kết nối mạnh mẽ như hiện nay, nhưng “một kết nối kỹ thuật số đơn thuần không giống với một mối tương quan được xây dựng trên sự hiệp thông”.

Ông Ruffini cảnh báo rằng nhiều kết nối hơn không tự động dẫn đến sự thấu hiểu. Trái lại, con người còn phải đối diện với sự cô lập, phân mảnh và những hình thức thân mật giả tạo do thuật toán định hình. Ông nói: “Một lượt ‘thích’ trên môi trường kỹ thuật số không giống với một nụ cười trực tiếp”.

Đề cập đến trí tuệ nhân tạo, Tổng trưởng Bộ Truyền thông nhìn nhận công nghệ sẽ tiếp tục biến đổi xã hội, nhưng câu hỏi quyết định không phải là vấn đề kỹ thuật. Đó là con người lựa chọn trở thành người như thế nào khi sử dụng công nghệ. “Không bao giờ được để các thuật toán viết nên câu chuyện của con người. Con người là và phải tiếp tục là tác giả của câu chuyện ấy”.

Ông Ruffini kêu gọi xây dựng một liên minh và mạng lưới toàn cầu nhằm hỗ trợ những hình thức truyền thông tốt đẹp, đáng tin cậy. SIGNIS cần là nơi vun đắp lòng tin, chia sẻ thông tin chân thật, xây dựng những dự án chung và biến khác biệt thành đối thoại.

Kết thúc sứ điệp, ông khẳng định: “Sự đổi mới lớn nhất mà con người vẫn có thể mang lại cho xã hội không phải là một cỗ máy thông minh hơn, nhưng là một cách thức truyền thông nhân bản hơn”.