Đẹp thay những tấm gương mục tử hy sinh mạng sống vì chiên
- Thứ bảy - 05/02/2022 07:18
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Từ trước Tết Nguyên Đán 2022 đến nay, rất nhiều tín hữu Công giáo trong và ngoài nước đã tỏ ra hết sức bàng hoàng, đau xót khi hay tin một linh mục đang ngồi tòa để giải tội cho giáo dân tại nhà nguyện một giáo họ vùng sâu vùng xa thuộc giáo phận Kontum thì bị sát hại một cách dã man bởi hai nhát dao của một thanh niên ngoài 30 tuổi. Sự việc xảy ra lúc chập tối ngày thứ bảy 29 tháng 01 năm 2022 và đến khuya cùng ngày thì vị linh mục đó đã vĩnh viễn ra đi về Nhà Cha vì vết thương quá nặng. Từ đó đến nay, rất nhiều nguồn tin khác nhau đưa tin về biến cố đau thương này. Và cho đến sáng thứ sáu 4-2-2022, qua trang web của giáo phận Kontum, “Lá thư chung Tết Nhâm Dần” đã được phổ biến để thông tin chính thức và chi tiết vụ việc này, theo đó chúng ta được biết như sau:
“Sự việc đáng tiếc đã xảy ra vào chiều thử bảy, 29/1/2022: anh Nguyễn Văn Kiên đã ra tay sát hại Cha Giuse Thanh, lúc Cha đang ngồi tòa giải tội sau thánh lễ. Vì vết thương trên đầu quá nặng, nên Cha Giuse Thanh đã không qua khỏi. Cha mất tại bệnh viện vào lúc 23g30 thứ bảy, ngày 29 tháng 01 năm 2022.” [1]
Cũng theo lá thư chung trên, giáo phận Kontum vừa trải qua những ngày đau buồn vì sự ra đi quá đột ngột và đau thương của Cha Giuse Trần Ngọc Thanh, tu sĩ Dòng Đa Minh, người vừa được bổ nhiệm đặc trách giáo họ Sa Loong, thuộc giáo xứ Đăk Mót. Giáo họ Sa Loong lâu nay vốn thuộc giáo xứ Đăk Mót. Thời gian gần đây, giáo họ đang có những bước chuẩn bị để thành lập giáo xứ mới. Trong đó, có chương trình kêu gọi giúp đỡ để có thể xây dựng cho anh chị em nơi đây ngôi nhà thờ. Và để tiếp tục công việc của vị tiền nhiệm, Cha Giuse Thanh được bổ nhiệm về đây, thay thế cho người anh em cùng Dòng. Là một linh mục còn rất trẻ, Cha Giuse Thanh được biết đến là một con người ăn nói nhỏ nhẹ, hiền lành và dễ mến.
Riêng về bản thân người sát nhân tên Kiên, lá thư chung của TGM Kontum cũng cho biết như sau: Anh Nguyễn Văn Kiên thuộc gia đình Công giáo. Cha mẹ anh hiền lành, ngoan đạo. Anh có hai em trai và một em gái. Em gái học nội trú nhà các Soeurs. Tuy nhiên, bản thân anh Kiên thì lơ mơ, không sống đạo. Qua những thông tin có được từ cha mẹ anh Kiên, anh Kiên không phải là người điên khùng theo cách hiểu thông thường. Anh vẫn biết làm ruộng, làm rẫy, sửa xe,... Tuy nhiên, thỉnh thoảng, anh có thể nổi điên quậy phá, chửi bới, đập tivi, đánh đập ngay cả người nhà, thậm chí đập phá bàn thờ gia đình... Anh còn hoang tưởng bị người ta ức hiếp, ngăn cản không cho lấy vợ. Anh quát mắng mẹ anh khi bà phủ nhận lời anh nói như thế.
Được biết trước đó, ngày 30 tháng 1 năm 2022, ĐGM giáo phận Kontum cũng có thư phân ưu gửi tới Cha Giám Tỉnh Dòng Đa Minh Việt Nam và gia đình Cha Giuse Trần Ngọc Thanh OP, phần đầu có đoạn viết như sau:
“Thật bất ngờ và đau xót khi biết tin Cha Giuse Trần Ngọc Thanh OP đã đột ngột ra đi vĩnh viễn về với Chúa. Cái chết là một mầu nhiệm không ai biết xảy ra khi nào và ở đâu. Đối với Cha Giuse, ngài đón nhận cái chết trong hoàn cảnh có thể nói là rất đẹp, khi đang thi hành nhiệm vụ của một chủ chăn trao ban Bí tích in persona Christi.
“Chúng ta mất đi một người anh em trẻ trung, hăng say và dễ mến. Sự ra đi của Cha Giuse chắc chắn để lại niềm thương tiếc lớn lao cho gia đình, cho Nhà Dòng, cho giáo phận Kontum và cho giáo họ Sa Loong, Dak Mot. Chúng ta xin phó dâng Cha Giuse cho Chúa…” [2]
Qua vụ việc trên, dựa theo nhãn giới của đức tin và lòng mến Kitô giáo, chúng ta thấy rằng cái chết của Cha Giuse là một mầu nhiệm và do đó chúng ta không thể suy nghĩ và nhận định theo cái nhìn của thế gian. Đối với Cha Giuse đó là một biến cố quá bất ngờ, quá khủng khiếp nhưng không ngoài thánh ý Chúa và chắc chắn bây giờ ở trên trời ngài muốn gửi thông điệp rằng tình yêu chiến thắng tất cả và “Không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người hy sinh tính mạng vì bạn hữu mình” (Ga 15, 13). Nghe nói, trước khi nhắm mắt ngài đã thốt lên câu “Hãy tha thứ cho họ!”.
Cái chết của Cha Giuse quả là một cái chết “đẹp”, một cái chết đáng tôn vinh như một vị anh hùng tử đạo vì ngài ngã gục khi đang thi hành nhiệm vụ của mục tử nhân danh Chúa Kitô. Nhân dịp này, chúng ta sẽ suy tư về ba nét đẹp của người mục tử dám hy sinh mạng sống mình vì chiên. Đó là: 1- Con người linh mục: ơn gọi nên giống Chúa Ki-tô Mục Tử; 2- Đời sống linh mục: làm chứng cho tình yêu hiến tế; 3- Sứ vụ linh mục: một chọn lựa đầy hy sinh, thử thách.
1.- Con người linh mục: ơn gọi nên giống Chúa Kitô Mục Tử
Linh mục được kêu gọi theo Chúa và nên giống Chúa mọi đàng. Giống tức là người môn đệ trở nên đồng hình đồng dạng với Thầy mình. Người ta vẫn thường ca ngợi linh mục là Alter Christus, điều đó có nghĩa là linh mục là hiện thân của Đức Kitô ở trần gian. Mà môn đệ thì không hơn Thầy. Nếu Thầy nêu gương khó nghèo, từ bỏ thì môn đệ phải buông bỏ tất cả để theo Chúa. Nếu Thầy nêu gương hiền lành, khiêm nhường thì môn đệ cũng phải sống và phục vụ một cách khiêm nhu, hiền hòa. Nếu Thầy can đảm chịu thống khổ, chịu chết vì phần rỗi của nhân loại thì môn đệ cũng dám hy sinh và hiến mạng sống vì chiên.
Cố linh mục Giuse Trần Ngọc Thanh là một linh mục trẻ, tài giỏi, năng động, ngài đã tình nguyện đến phục vụ tại giáo họ Sa-Loong chủ yếu là người dân tộc Sê-đăng. Ngài đến đây với tư cách là một nhà truyền giáo, ngài muốn đem Tin Mừng Đức Kitô đến cho những người nghèo, đói, thất học. Tự trong thâm tâm mình, chắc chắn Cha Giuse luôn nuôi hoài bão sẽ loan báo Tin Mừng và rao giảng Đức Kitô chết-sống lại. Và bản thân ngài đã làm gương điều đó. Ngài chính là tin mừng ở giữa cộng đoàn Sa Loong.
Trong bài viết có tựa đề Linh đạo tử đạo cho đời sống linh mục hôm nay - Từ Tông Huấn Pastores Dabo Vobis (PDV) đến ba yếu tố then chốt của linh đạo tử đạo cho đời sống linh mục hôm nay, LM Tôma Aquinô Nguyễn Đức Khôi đã viết như sau:
“Thật vậy, PDV đưa ra gợi ý thiết thực cho đời sống của linh mục là cắm rễ sâu đời mình vào Chúa Kitô, nghĩa là giữa Chúa Giêsu Kitô và linh mục là mối liên kết hữu thể qua việc linh mục được thánh hiến mang tính bí tích bởi Chúa Thánh Thần, để nhờ đó linh mục nên đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô. Trong đó, linh mục mang tâm tư và hành động như Chúa Kitô, Đấng là Mục Tử đã hiến mạng sống mình cho đoàn chiên. Vì thế, linh mục được mời gọi mặc lấy đức ái mục tử của Chúa Kitô bằng việc trao hiến hoàn toàn chính mình cho Hội Thánh, nó biểu lộ tình yêu của Chúa Kitô dành cho chiên của Người.” [3]
2.- Đời sống linh mục: làm chứng cho tình yêu hiến tế
Khi nghe tin linh mục Giuse Trần Ngọc Thanh ngã xuống bởi hai nhát dao thấu sọ, máu tuôn lênh láng, nhiều người đã không kìm nén cảm xúc đau đớn và tỏ ra phẫn nộ trước cái chết oan ức của vị mục tử trẻ trung, hiền lành. Dường như có người muốn ra tay trừng phạt kẻ thủ ác và đòi hỏi công lý phải thực thi ngay lập tức.
Nhưng thiết nghĩ, chúng ta cũng hãy bình tĩnh đọc lại đoạn viết trong lá thư chung (đã dẫn) của ĐGM GP Kontum ngày 3-2-2022, như sau: “Nói gì thì nói, máu người vô tội đã đổ! Trước nỗi mất mát này, là những người có niềm tin, ngoài những lời cầu nguyện dành cho Cha Giuse Thanh, ngoài những chia sẻ, ủi an và nâng đỡ dành cho gia đình Cha, cho Dòng Đa Minh, cách riêng cho các anh em Đa Minh đang phục vụ trên cánh đồng truyền giáo Kon Tum chúng ta, cho bà con giáo dân giáo họ Sa Loong, chúng ta được mời gọi sống chứng tá tình yêu và tha thứ. Mong sao hận thù và bạo lực lui xa, để yêu thương và hiệp nhất thêm tròn đầy, ngõ hầu “Tín nghĩa ân tình nay hội ngộ, hoà bình công lý đã giao duyên” (Tv 85,11).”
Đây mới thực sự là ngôn ngữ của Tin Mừng Kitô giáo. Bởi đời sống của mục tử là những chuỗi ngày làm chứng cho tình yêu hiến tế. Ngài không còn sống cho mình hay chết cho mình nữa, như thánh Phaolô đã khẳng định: “Thật vậy, không ai trong chúng ta sống cho chính mình, cũng như không ai chết cho chính mình. Chúng ta có sống là sống cho Chúa, mà có chết cũng là chết cho Chúa. Vậy, dù sống, dù chết, chúng ta vẫn thuộc về Chúa” (Rm 14, 7-8).
Trong bài giảng lễ cầu nguyện cho linh mục nhân dịp ngày năm thánh Lòng Thương Xót dành cho các linh mục ngày thứ sáu 3-6-2016, ĐTC Phanxicô đã giúp các linh mục chiêm ngắm trái tim đầy thương xót của Mục Tử Nhân Lành và mời gọi các ngài để cho con tim mục tử của mình được nung nấu bởi tình yêu mục tử của Chúa Kitô.
Ngài nhấn mạnh: Con tim của các mục tử là con tim bị xuyên thấu bởi tình yêu Thiên Chúa. Chính vì thế, các mục tử không còn đăm đăm vào bản thân mình nữa, nhưng hướng về Thiên Chúa và đoàn chiên của mình. Đó không còn là một “con tim bị dao động” hay bị cuốn hút bởi những ý tưởng nhất thời hoặc bỏ qua những bất đồng để tìm kiếm những thỏa mãn nhỏ nhen. Trái lại, đó là một con tim được bám rễ sâu vào Thiên Chúa, được Chúa Thánh Thần đốt nóng, để luôn sẵn sàng rộng mở giúp đỡ tha nhân.
Ngài cũng lưu ý các linh mục điểm quan trọng này: Chúa Kitô yêu thương và biết các con chiên của Ngài, Ngài hiến mạng sống vì chúng và không ai là người xa lạ với Ngài (Ga 10,11-14). Đàn chiên chính là gia đình và cuộc sống của Ngài. Ngài không phải là những ông chủ để rồi đàn chiên phải khiếp sợ, nhưng Ngài là Mục Tử đồng hành với đàn chiên và gọi đích danh từng con (Ga 10,3-4). Ngài muốn tập họp những chiên còn chưa trở về chuồng của Ngài (Ga 10,16). Đối với các linh mục của Chúa Kitô cũng vậy. Linh mục được xức dầu để phục vụ dân Thiên Chúa, chứ không phải được chọn để làm theo ý riêng của mình, nhưng là gần gũi với đàn chiên mà Thiên Chúa đã trao phó. Không ai bị loại trừ ra khỏi trái tim của các mục tử, cũng không ai bị loại trừ ra khỏi lời cầu nguyện và nụ cười của các linh mục. Với cái nhìn đầy yêu thương và với trái tim của người cha, các linh mục đón nhận, hòa nhập và những khi cần phải sửa dạy ai đó, các linh mục phải gần gũi với con chiên của mình hơn. Họ không bao giờ được phép khinh thường một ai, nhưng phải sẵn sàng để bị ‘vấy bẩn’ đôi bàn tay của mình.
Cách đây gần hai năm (Tháng 3-2020), báo chí Công giáo cũng nói nhiều đến trường hợp một linh mục khoác lại áo bác sĩ, đến bệnh viện giúp điều trị cho những người nhiễm virus corona. Ngài đã tuyên bố: “Bàn thờ của tôi lúc này chính là giường của người bệnh”.
Trước tình trạng khẩn cấp của đại dịch virus corona và nước Ý đang thiếu các nhân viên y tế, linh mục bác sĩ Alberto Debbi đã mặc lại chiếc áo trắng thầy thuốc, trở lại bệnh viện để giúp đỡ những người đang đau khổ trong phòng bệnh. Báo Gazzeta di Reggio Emilia và các báo địa phương khác đã tường thuật quyết định của cha Alberto Debbi, 44 tuổi, cha sở giáo xứ Correggio thuộc tỉnh Modena của Ý. Ngày 18-3-2020, cha Debbi trở lại phòng bệnh của bệnh viện ở Sassuolo để trợ giúp y tế tại khoa phổi, trung tâm Covid-19 ở khu vực Modena, cho đến cuối tháng tư. Cha tạm cất chiếc áo dòng đen của linh mục vào tủ để mặc chiếc áo choàng của bác sĩ và phụ giúp điều trị cho những người bị nhiễm virus corona.
Cha Debbi đã gửi một tin trên Facebook để giải thích với các tín hữu về chọn lựa của mình: “Tôi xin anh chị em cầu nguyện cho tôi. Từ thứ Tư (18-03) tôi sẽ lại bắt đầu (tạm thời) nghề bác sĩ tại bệnh viện Sassuolo, ở khoa phổi, trung tâm Covid-19. Tôi nghĩ rằng trong giai đoạn khó khăn và đau khổ này, đây cũng là một cách để ‘bẻ chính mình ra’ và sẵn sàng phục vụ với mọi thứ chúng ta có. Nó đã là một phần của tôi, vẫn còn sống động, và bây giờ hơn bao giờ hết, nó thúc đẩy tôi phải dấn thân. Tôi cảm ơn Đức cha và cha Sergio đã cho tôi cơ hội để làm điều đó. Ngay cả khi ‘xa cách hơn một chút’ tôi vẫn có thể tiếp xúc bằng điện thoại di động và những cách khác ...Tôi sẽ tiếp tục cầu nguyện và cử hành thánh lễ cho tất cả anh chị em. Bây giờ, như một người bạn đã nói với tôi, bàn thờ của tôi lúc này chính là giường của người bệnh. Tôi chào tất cả mọi người! Can đảm lên!”. (Theo Avvenire 17-3-2020)
Vậy có thể nói, cuộc đời của linh mục là Hy Lễ Thập Giá nối dài và con người của ngài là chính là lễ vật dâng lên Thiên Chúa với bao niềm vui, nước mắt, nỗi thống khổ cơ cực. Tất cả là vì lòng mến. Như thánh Phaolô đã nói:
“Ai có thể tách chúng ta ra khỏi tình yêu của Đức Kitô? Phải chăng là gian truân, khốn khổ, đói rách, hiểm nguy, bắt bớ, gươm giáo? Như có lời chép: Chính vì Ngài mà mỗi ngày chúng con bị giết, bị coi như bầy cừu để sát sinh. Nhưng trong mọi thử thách ấy, chúng ta toàn thắng nhờ Đấng đã yêu mến chúng ta. Đúng thế, tôi tin chắc rằng: cho dầu là sự chết hay sự sống, thiên thần hay ma vương quỷ lực, hiện tại hay tương lai, hoặc bất cứ sức mạnh nào, trời cao hay vực thẳm hay bất cứ một loài thọ tạo nào khác, không có gì tách được chúng ta ra khỏi tình yêu của Thiên Chúa thể hiện nơi Đức Ki-tô Giê-su, Chúa chúng ta.” (Rm 8, 35-39)
3.- Sứ vụ linh mục: một chọn lựa đầy hy sinh, thử thách
Có thể nói, sứ vụ của linh mục là đem lòng mến Tin Mừng đến muôn người. Sứ vụ ấy luôn là một chọn lựa đầy hy sinh, thử thách, gian lao, cực khổ.
Cố linh mục Giuse mà chúng ta đang nói tới đã chọn lựa thi hành sứ vụ mục tử tại một nơi truyền giáo ở vùng sâu chốn xa. Chắc chắn ngài đã biết rằng đời sống sẽ thiếu thốn trăm bề và sẽ phải đương đầu với muôn ngàn khó khăn, vất vả, cực khổ cả về thể xác lẫn tinh thần. Ngài được bề trên giao phó chăm sóc một giáo họ đang có những bước chuẩn bị để thành lập giáo xứ mới. Trong đó, có chương trình kêu gọi giúp đỡ để có thể xây dựng cho anh chị em nơi đây ngôi nhà thờ. Bên cạnh đó, một người quen của ngài cũng cho biết ngài rất quan tâm tới thiếu nhi nên đang có dự án sẽ thành lập tủ sách cho các em và đang vận động các nhà hảo tâm giúp đỡ dự định này.
Chúng ta biết rằng, tại VN, trong đại dịch Covid-19 vừa qua, rất nhiều linh mục, tu sĩ đã tình nguyện dấn thân phục vụ các bệnh nhân Covid trong bệnh viện và những cá nhân, gia đình rơi tình cảnh cơ cực do nhiễm virus corona. Từng đoàn tình nguyện viên từ các giáo phận, giáo xứ, dòng tu, cộng đoàn…khăn gói lên đường đi vào vùng dịch mà không chút quản ngại khó khăn, nguy hiểm. Thực tế đã có nhiều tu sĩ nam nữ bị nhiễm virus do việc sống chung với bệnh nhân covid và một số không nhỏ trong các ngài đã tử vong.
Cũng có nhiều trường hợp khác, các linh mục chính xứ phó xứ cùng với giáo dân đã lăn xả vào các khu vực nguy hiểm để trợ giúp các gia đình gặp khó khăn vì bị cách ly. Có linh mục hằng ngày phải vượt cả mấy chục cây số để chuyên chở lương thực, thực phẩm về cho dân. Cũng có linh mục đứng ra điều hành các nhóm tự nguyện bất chấp ngày đêm, mưa nắng, đem các nhu yếu phẩm giúp đỡ cá nhân, gia đình đang trong tình cảnh thiếu thốn, khổ sở vì dịch.
Chính lòng mến Chúa và tình thương cộng đoàn đã thúc đẩy các ngài ra đi, lên đường phục vụ. Việc các linh mục, tu sĩ bị đe dọa mạng sống hay bị sát hại khi đang thi hành mục vụ không phải là chuyện hiếm xảy ra tại VN cũng như tại nhiều nước trên thế giới. Trong những hoàn cảnh như vậy, Lời Chúa luôn là sức mạnh giúp các ngài vững tâm và sống bình an. “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn” (Mt 10, 28); “Cứ yên tâm, chính Thầy đây, đừng sợ!” (Mc 6, 50) ./.
________________
[1]https://giaophankontum.com/van-kien/van-thu-giao-phan/thu-chung-mung-3-tet-nham-dan-cua-duc-cha-aloisio-giam-muc-giao-phan
[2]https://giaophankontum.com/van-kien/van-thu-giao-phan/thu-phan-uu-cua-duc-giam-muc-giao-phan
[3]https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/linh-dao-tu-dao-cho-doi-song-linh-muc-hom-nay-40049
“Sự việc đáng tiếc đã xảy ra vào chiều thử bảy, 29/1/2022: anh Nguyễn Văn Kiên đã ra tay sát hại Cha Giuse Thanh, lúc Cha đang ngồi tòa giải tội sau thánh lễ. Vì vết thương trên đầu quá nặng, nên Cha Giuse Thanh đã không qua khỏi. Cha mất tại bệnh viện vào lúc 23g30 thứ bảy, ngày 29 tháng 01 năm 2022.” [1]
Cũng theo lá thư chung trên, giáo phận Kontum vừa trải qua những ngày đau buồn vì sự ra đi quá đột ngột và đau thương của Cha Giuse Trần Ngọc Thanh, tu sĩ Dòng Đa Minh, người vừa được bổ nhiệm đặc trách giáo họ Sa Loong, thuộc giáo xứ Đăk Mót. Giáo họ Sa Loong lâu nay vốn thuộc giáo xứ Đăk Mót. Thời gian gần đây, giáo họ đang có những bước chuẩn bị để thành lập giáo xứ mới. Trong đó, có chương trình kêu gọi giúp đỡ để có thể xây dựng cho anh chị em nơi đây ngôi nhà thờ. Và để tiếp tục công việc của vị tiền nhiệm, Cha Giuse Thanh được bổ nhiệm về đây, thay thế cho người anh em cùng Dòng. Là một linh mục còn rất trẻ, Cha Giuse Thanh được biết đến là một con người ăn nói nhỏ nhẹ, hiền lành và dễ mến.
Riêng về bản thân người sát nhân tên Kiên, lá thư chung của TGM Kontum cũng cho biết như sau: Anh Nguyễn Văn Kiên thuộc gia đình Công giáo. Cha mẹ anh hiền lành, ngoan đạo. Anh có hai em trai và một em gái. Em gái học nội trú nhà các Soeurs. Tuy nhiên, bản thân anh Kiên thì lơ mơ, không sống đạo. Qua những thông tin có được từ cha mẹ anh Kiên, anh Kiên không phải là người điên khùng theo cách hiểu thông thường. Anh vẫn biết làm ruộng, làm rẫy, sửa xe,... Tuy nhiên, thỉnh thoảng, anh có thể nổi điên quậy phá, chửi bới, đập tivi, đánh đập ngay cả người nhà, thậm chí đập phá bàn thờ gia đình... Anh còn hoang tưởng bị người ta ức hiếp, ngăn cản không cho lấy vợ. Anh quát mắng mẹ anh khi bà phủ nhận lời anh nói như thế.
Được biết trước đó, ngày 30 tháng 1 năm 2022, ĐGM giáo phận Kontum cũng có thư phân ưu gửi tới Cha Giám Tỉnh Dòng Đa Minh Việt Nam và gia đình Cha Giuse Trần Ngọc Thanh OP, phần đầu có đoạn viết như sau:
“Thật bất ngờ và đau xót khi biết tin Cha Giuse Trần Ngọc Thanh OP đã đột ngột ra đi vĩnh viễn về với Chúa. Cái chết là một mầu nhiệm không ai biết xảy ra khi nào và ở đâu. Đối với Cha Giuse, ngài đón nhận cái chết trong hoàn cảnh có thể nói là rất đẹp, khi đang thi hành nhiệm vụ của một chủ chăn trao ban Bí tích in persona Christi.
“Chúng ta mất đi một người anh em trẻ trung, hăng say và dễ mến. Sự ra đi của Cha Giuse chắc chắn để lại niềm thương tiếc lớn lao cho gia đình, cho Nhà Dòng, cho giáo phận Kontum và cho giáo họ Sa Loong, Dak Mot. Chúng ta xin phó dâng Cha Giuse cho Chúa…” [2]
Qua vụ việc trên, dựa theo nhãn giới của đức tin và lòng mến Kitô giáo, chúng ta thấy rằng cái chết của Cha Giuse là một mầu nhiệm và do đó chúng ta không thể suy nghĩ và nhận định theo cái nhìn của thế gian. Đối với Cha Giuse đó là một biến cố quá bất ngờ, quá khủng khiếp nhưng không ngoài thánh ý Chúa và chắc chắn bây giờ ở trên trời ngài muốn gửi thông điệp rằng tình yêu chiến thắng tất cả và “Không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người hy sinh tính mạng vì bạn hữu mình” (Ga 15, 13). Nghe nói, trước khi nhắm mắt ngài đã thốt lên câu “Hãy tha thứ cho họ!”.
Cái chết của Cha Giuse quả là một cái chết “đẹp”, một cái chết đáng tôn vinh như một vị anh hùng tử đạo vì ngài ngã gục khi đang thi hành nhiệm vụ của mục tử nhân danh Chúa Kitô. Nhân dịp này, chúng ta sẽ suy tư về ba nét đẹp của người mục tử dám hy sinh mạng sống mình vì chiên. Đó là: 1- Con người linh mục: ơn gọi nên giống Chúa Ki-tô Mục Tử; 2- Đời sống linh mục: làm chứng cho tình yêu hiến tế; 3- Sứ vụ linh mục: một chọn lựa đầy hy sinh, thử thách.
1.- Con người linh mục: ơn gọi nên giống Chúa Kitô Mục Tử
Linh mục được kêu gọi theo Chúa và nên giống Chúa mọi đàng. Giống tức là người môn đệ trở nên đồng hình đồng dạng với Thầy mình. Người ta vẫn thường ca ngợi linh mục là Alter Christus, điều đó có nghĩa là linh mục là hiện thân của Đức Kitô ở trần gian. Mà môn đệ thì không hơn Thầy. Nếu Thầy nêu gương khó nghèo, từ bỏ thì môn đệ phải buông bỏ tất cả để theo Chúa. Nếu Thầy nêu gương hiền lành, khiêm nhường thì môn đệ cũng phải sống và phục vụ một cách khiêm nhu, hiền hòa. Nếu Thầy can đảm chịu thống khổ, chịu chết vì phần rỗi của nhân loại thì môn đệ cũng dám hy sinh và hiến mạng sống vì chiên.
Cố linh mục Giuse Trần Ngọc Thanh là một linh mục trẻ, tài giỏi, năng động, ngài đã tình nguyện đến phục vụ tại giáo họ Sa-Loong chủ yếu là người dân tộc Sê-đăng. Ngài đến đây với tư cách là một nhà truyền giáo, ngài muốn đem Tin Mừng Đức Kitô đến cho những người nghèo, đói, thất học. Tự trong thâm tâm mình, chắc chắn Cha Giuse luôn nuôi hoài bão sẽ loan báo Tin Mừng và rao giảng Đức Kitô chết-sống lại. Và bản thân ngài đã làm gương điều đó. Ngài chính là tin mừng ở giữa cộng đoàn Sa Loong.
Trong bài viết có tựa đề Linh đạo tử đạo cho đời sống linh mục hôm nay - Từ Tông Huấn Pastores Dabo Vobis (PDV) đến ba yếu tố then chốt của linh đạo tử đạo cho đời sống linh mục hôm nay, LM Tôma Aquinô Nguyễn Đức Khôi đã viết như sau:
“Thật vậy, PDV đưa ra gợi ý thiết thực cho đời sống của linh mục là cắm rễ sâu đời mình vào Chúa Kitô, nghĩa là giữa Chúa Giêsu Kitô và linh mục là mối liên kết hữu thể qua việc linh mục được thánh hiến mang tính bí tích bởi Chúa Thánh Thần, để nhờ đó linh mục nên đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô. Trong đó, linh mục mang tâm tư và hành động như Chúa Kitô, Đấng là Mục Tử đã hiến mạng sống mình cho đoàn chiên. Vì thế, linh mục được mời gọi mặc lấy đức ái mục tử của Chúa Kitô bằng việc trao hiến hoàn toàn chính mình cho Hội Thánh, nó biểu lộ tình yêu của Chúa Kitô dành cho chiên của Người.” [3]
2.- Đời sống linh mục: làm chứng cho tình yêu hiến tế
Khi nghe tin linh mục Giuse Trần Ngọc Thanh ngã xuống bởi hai nhát dao thấu sọ, máu tuôn lênh láng, nhiều người đã không kìm nén cảm xúc đau đớn và tỏ ra phẫn nộ trước cái chết oan ức của vị mục tử trẻ trung, hiền lành. Dường như có người muốn ra tay trừng phạt kẻ thủ ác và đòi hỏi công lý phải thực thi ngay lập tức.
Nhưng thiết nghĩ, chúng ta cũng hãy bình tĩnh đọc lại đoạn viết trong lá thư chung (đã dẫn) của ĐGM GP Kontum ngày 3-2-2022, như sau: “Nói gì thì nói, máu người vô tội đã đổ! Trước nỗi mất mát này, là những người có niềm tin, ngoài những lời cầu nguyện dành cho Cha Giuse Thanh, ngoài những chia sẻ, ủi an và nâng đỡ dành cho gia đình Cha, cho Dòng Đa Minh, cách riêng cho các anh em Đa Minh đang phục vụ trên cánh đồng truyền giáo Kon Tum chúng ta, cho bà con giáo dân giáo họ Sa Loong, chúng ta được mời gọi sống chứng tá tình yêu và tha thứ. Mong sao hận thù và bạo lực lui xa, để yêu thương và hiệp nhất thêm tròn đầy, ngõ hầu “Tín nghĩa ân tình nay hội ngộ, hoà bình công lý đã giao duyên” (Tv 85,11).”
Đây mới thực sự là ngôn ngữ của Tin Mừng Kitô giáo. Bởi đời sống của mục tử là những chuỗi ngày làm chứng cho tình yêu hiến tế. Ngài không còn sống cho mình hay chết cho mình nữa, như thánh Phaolô đã khẳng định: “Thật vậy, không ai trong chúng ta sống cho chính mình, cũng như không ai chết cho chính mình. Chúng ta có sống là sống cho Chúa, mà có chết cũng là chết cho Chúa. Vậy, dù sống, dù chết, chúng ta vẫn thuộc về Chúa” (Rm 14, 7-8).
Trong bài giảng lễ cầu nguyện cho linh mục nhân dịp ngày năm thánh Lòng Thương Xót dành cho các linh mục ngày thứ sáu 3-6-2016, ĐTC Phanxicô đã giúp các linh mục chiêm ngắm trái tim đầy thương xót của Mục Tử Nhân Lành và mời gọi các ngài để cho con tim mục tử của mình được nung nấu bởi tình yêu mục tử của Chúa Kitô.
Ngài nhấn mạnh: Con tim của các mục tử là con tim bị xuyên thấu bởi tình yêu Thiên Chúa. Chính vì thế, các mục tử không còn đăm đăm vào bản thân mình nữa, nhưng hướng về Thiên Chúa và đoàn chiên của mình. Đó không còn là một “con tim bị dao động” hay bị cuốn hút bởi những ý tưởng nhất thời hoặc bỏ qua những bất đồng để tìm kiếm những thỏa mãn nhỏ nhen. Trái lại, đó là một con tim được bám rễ sâu vào Thiên Chúa, được Chúa Thánh Thần đốt nóng, để luôn sẵn sàng rộng mở giúp đỡ tha nhân.
Ngài cũng lưu ý các linh mục điểm quan trọng này: Chúa Kitô yêu thương và biết các con chiên của Ngài, Ngài hiến mạng sống vì chúng và không ai là người xa lạ với Ngài (Ga 10,11-14). Đàn chiên chính là gia đình và cuộc sống của Ngài. Ngài không phải là những ông chủ để rồi đàn chiên phải khiếp sợ, nhưng Ngài là Mục Tử đồng hành với đàn chiên và gọi đích danh từng con (Ga 10,3-4). Ngài muốn tập họp những chiên còn chưa trở về chuồng của Ngài (Ga 10,16). Đối với các linh mục của Chúa Kitô cũng vậy. Linh mục được xức dầu để phục vụ dân Thiên Chúa, chứ không phải được chọn để làm theo ý riêng của mình, nhưng là gần gũi với đàn chiên mà Thiên Chúa đã trao phó. Không ai bị loại trừ ra khỏi trái tim của các mục tử, cũng không ai bị loại trừ ra khỏi lời cầu nguyện và nụ cười của các linh mục. Với cái nhìn đầy yêu thương và với trái tim của người cha, các linh mục đón nhận, hòa nhập và những khi cần phải sửa dạy ai đó, các linh mục phải gần gũi với con chiên của mình hơn. Họ không bao giờ được phép khinh thường một ai, nhưng phải sẵn sàng để bị ‘vấy bẩn’ đôi bàn tay của mình.
Cách đây gần hai năm (Tháng 3-2020), báo chí Công giáo cũng nói nhiều đến trường hợp một linh mục khoác lại áo bác sĩ, đến bệnh viện giúp điều trị cho những người nhiễm virus corona. Ngài đã tuyên bố: “Bàn thờ của tôi lúc này chính là giường của người bệnh”.
Trước tình trạng khẩn cấp của đại dịch virus corona và nước Ý đang thiếu các nhân viên y tế, linh mục bác sĩ Alberto Debbi đã mặc lại chiếc áo trắng thầy thuốc, trở lại bệnh viện để giúp đỡ những người đang đau khổ trong phòng bệnh. Báo Gazzeta di Reggio Emilia và các báo địa phương khác đã tường thuật quyết định của cha Alberto Debbi, 44 tuổi, cha sở giáo xứ Correggio thuộc tỉnh Modena của Ý. Ngày 18-3-2020, cha Debbi trở lại phòng bệnh của bệnh viện ở Sassuolo để trợ giúp y tế tại khoa phổi, trung tâm Covid-19 ở khu vực Modena, cho đến cuối tháng tư. Cha tạm cất chiếc áo dòng đen của linh mục vào tủ để mặc chiếc áo choàng của bác sĩ và phụ giúp điều trị cho những người bị nhiễm virus corona.
Cha Debbi đã gửi một tin trên Facebook để giải thích với các tín hữu về chọn lựa của mình: “Tôi xin anh chị em cầu nguyện cho tôi. Từ thứ Tư (18-03) tôi sẽ lại bắt đầu (tạm thời) nghề bác sĩ tại bệnh viện Sassuolo, ở khoa phổi, trung tâm Covid-19. Tôi nghĩ rằng trong giai đoạn khó khăn và đau khổ này, đây cũng là một cách để ‘bẻ chính mình ra’ và sẵn sàng phục vụ với mọi thứ chúng ta có. Nó đã là một phần của tôi, vẫn còn sống động, và bây giờ hơn bao giờ hết, nó thúc đẩy tôi phải dấn thân. Tôi cảm ơn Đức cha và cha Sergio đã cho tôi cơ hội để làm điều đó. Ngay cả khi ‘xa cách hơn một chút’ tôi vẫn có thể tiếp xúc bằng điện thoại di động và những cách khác ...Tôi sẽ tiếp tục cầu nguyện và cử hành thánh lễ cho tất cả anh chị em. Bây giờ, như một người bạn đã nói với tôi, bàn thờ của tôi lúc này chính là giường của người bệnh. Tôi chào tất cả mọi người! Can đảm lên!”. (Theo Avvenire 17-3-2020)
Vậy có thể nói, cuộc đời của linh mục là Hy Lễ Thập Giá nối dài và con người của ngài là chính là lễ vật dâng lên Thiên Chúa với bao niềm vui, nước mắt, nỗi thống khổ cơ cực. Tất cả là vì lòng mến. Như thánh Phaolô đã nói:
“Ai có thể tách chúng ta ra khỏi tình yêu của Đức Kitô? Phải chăng là gian truân, khốn khổ, đói rách, hiểm nguy, bắt bớ, gươm giáo? Như có lời chép: Chính vì Ngài mà mỗi ngày chúng con bị giết, bị coi như bầy cừu để sát sinh. Nhưng trong mọi thử thách ấy, chúng ta toàn thắng nhờ Đấng đã yêu mến chúng ta. Đúng thế, tôi tin chắc rằng: cho dầu là sự chết hay sự sống, thiên thần hay ma vương quỷ lực, hiện tại hay tương lai, hoặc bất cứ sức mạnh nào, trời cao hay vực thẳm hay bất cứ một loài thọ tạo nào khác, không có gì tách được chúng ta ra khỏi tình yêu của Thiên Chúa thể hiện nơi Đức Ki-tô Giê-su, Chúa chúng ta.” (Rm 8, 35-39)
3.- Sứ vụ linh mục: một chọn lựa đầy hy sinh, thử thách
Có thể nói, sứ vụ của linh mục là đem lòng mến Tin Mừng đến muôn người. Sứ vụ ấy luôn là một chọn lựa đầy hy sinh, thử thách, gian lao, cực khổ.
Cố linh mục Giuse mà chúng ta đang nói tới đã chọn lựa thi hành sứ vụ mục tử tại một nơi truyền giáo ở vùng sâu chốn xa. Chắc chắn ngài đã biết rằng đời sống sẽ thiếu thốn trăm bề và sẽ phải đương đầu với muôn ngàn khó khăn, vất vả, cực khổ cả về thể xác lẫn tinh thần. Ngài được bề trên giao phó chăm sóc một giáo họ đang có những bước chuẩn bị để thành lập giáo xứ mới. Trong đó, có chương trình kêu gọi giúp đỡ để có thể xây dựng cho anh chị em nơi đây ngôi nhà thờ. Bên cạnh đó, một người quen của ngài cũng cho biết ngài rất quan tâm tới thiếu nhi nên đang có dự án sẽ thành lập tủ sách cho các em và đang vận động các nhà hảo tâm giúp đỡ dự định này.
Chúng ta biết rằng, tại VN, trong đại dịch Covid-19 vừa qua, rất nhiều linh mục, tu sĩ đã tình nguyện dấn thân phục vụ các bệnh nhân Covid trong bệnh viện và những cá nhân, gia đình rơi tình cảnh cơ cực do nhiễm virus corona. Từng đoàn tình nguyện viên từ các giáo phận, giáo xứ, dòng tu, cộng đoàn…khăn gói lên đường đi vào vùng dịch mà không chút quản ngại khó khăn, nguy hiểm. Thực tế đã có nhiều tu sĩ nam nữ bị nhiễm virus do việc sống chung với bệnh nhân covid và một số không nhỏ trong các ngài đã tử vong.
Cũng có nhiều trường hợp khác, các linh mục chính xứ phó xứ cùng với giáo dân đã lăn xả vào các khu vực nguy hiểm để trợ giúp các gia đình gặp khó khăn vì bị cách ly. Có linh mục hằng ngày phải vượt cả mấy chục cây số để chuyên chở lương thực, thực phẩm về cho dân. Cũng có linh mục đứng ra điều hành các nhóm tự nguyện bất chấp ngày đêm, mưa nắng, đem các nhu yếu phẩm giúp đỡ cá nhân, gia đình đang trong tình cảnh thiếu thốn, khổ sở vì dịch.
Chính lòng mến Chúa và tình thương cộng đoàn đã thúc đẩy các ngài ra đi, lên đường phục vụ. Việc các linh mục, tu sĩ bị đe dọa mạng sống hay bị sát hại khi đang thi hành mục vụ không phải là chuyện hiếm xảy ra tại VN cũng như tại nhiều nước trên thế giới. Trong những hoàn cảnh như vậy, Lời Chúa luôn là sức mạnh giúp các ngài vững tâm và sống bình an. “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn” (Mt 10, 28); “Cứ yên tâm, chính Thầy đây, đừng sợ!” (Mc 6, 50) ./.
________________
[1]https://giaophankontum.com/van-kien/van-thu-giao-phan/thu-chung-mung-3-tet-nham-dan-cua-duc-cha-aloisio-giam-muc-giao-phan
[2]https://giaophankontum.com/van-kien/van-thu-giao-phan/thu-phan-uu-cua-duc-giam-muc-giao-phan
[3]https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/linh-dao-tu-dao-cho-doi-song-linh-muc-hom-nay-40049