Trân trọng từng “chi tiết nhỏ”

TRÂN TRỌNG TỪNG “CHI TIẾT NHỎ”
(Tham luận khai mạc cuộc họp HĐMVGPQN 17.10.2018)

            Trong lần khai mạc năm ngoái (2017), tôi đã nhấn mạnh hạn từ “CHÚNG TÔI” để gợi ý cho chương trình làm việc của HĐMV với trọng tâm : cùng toàn thể dân Chúa trong giáo phận “CHUYỂN BIẾN, “ĐỨNG DẬY” để biến cơ hội mừng NĂM THÁNH 400 NĂM LOAN BÁO TIN MỪNG trở nên một cuộc CANH TÂN CAM KẾT TRỞ THÀNH SỨ GIẢ CỦA TÂN PHÚC ÂM HOÁ.

            Và rồi chúng ta đã cử hành đại lễ Tạ ơn-Bế mạc Năm Thánh cách đây gần 3 tháng. Bức phông hình chiếc đàn phong cầm vĩ đại vẫn còn sừng sững ngay mặt tiền chủng viện như một nhắc nhở : hãy làm cho âm vang Năm Thánh đọng lại trong mỗi tâm hồn và vang xa đến tận mọi miền trong giáo phận Qui Nhơn thân yêu chúng ta; dĩ nhiên, không ai hiểu và muốn những âm vang đó chỉ là những tiếng động nhạt nhẽo vô hồn mà là những giai điệu ngọt ngào sinh động !

            Năm nay, tôi muốn chọn một cụm từ trong tông huấn “mời gọi nên thánh” của Đức Giáo Hoàng Phanxicô (Gaudete et Exsultate – Hãy Vui mừng Hoan hỉ), đó là cụm từ “CHI TIẾT NHỎ” để gởi gắm đến Hội Đồng Mục vụ như một gợi ý cho cuộc thảo luận về chương trình mục vụ 2018-2019 với chủ đề “GIA ĐÌNH VƯỢT KHÓ, CÓ CHÚA CÙNG VUI”.

1. Đừng xem thường những “chi tiết nhỏ”:
            Trước khi khai triển vài dụng ý nơi cụm từ trên, thiết tưởng chúng ta cùng lắng nghe chính lời của Đức Thánh Cha Phanxicô trong tông huấn “Hãy Vui mừng Hoan hỉ” khi trân trọng nhắc đến cụm từ “chi tiết nhỏ” nầy :
“Chúng ta đừng quên rằng Chúa Giêsu đã mời gọi các môn đệ chú ý đến những chi tiết :

Chi tiết nhỏ về chuyện hết rượu tại một tiệc cưới; chi tiết nhỏ về chuyện một con chiên lạc mất; chi tiết nhỏ về việc người goá phụ dâng cúng hai đồng xu nhỏ; chi tiết nhỏ về việc mang dầu dự trữ cho đèn, phòng trường hợp chàng rể đến chậm; chi tiết nhỏ về việc hỏi xem các môn đệ có bao nhiêu ổ bánh; chi tiết nhỏ về việc nhóm bếp lửa và nướng cá khi Người chờ đợi các môn đệ lúc tinh sương.” (GE 144)

            Chỉ trong một đoạn ngắn thôi, chúng ta tìm đọc thấy 6 lần ĐTC nhắc đến cụm từ “chi tiết nhỏ” mà hầu hết là những “chi tiết nhỏ” trong giáo huấn và hành động của chính Chúa Giêsu cách đây 2000 năm được các Tin Mừng kể lại. Quả thật, tôi thấy đây chính một gợi ý đầy thích hợp cho cuộc họp mặt chúng ta hôm nay.

            Thật vậy, đã mấy năm rồi, mỗi năm một lần vào dịp lễ Thánh Phanxicô Kính, anh chị em chúng ta, linh mục, tu sĩ, giáo dân, đại diện cho mọi thành phần dân Chúa trong giáo phận về đây họp mặt. Chúng ta họp mặt để làm gì đây ?

Tôi thiết nghĩ (và hy vọng có nhiều người đồng quan điểm), chắc chắn không phải để “vẽ ra những chương trình hoành tráng”, phác hoạ những “kế hoạch to tát”…nhưng cốt yếu đó là cùng nhau sẻ chia và đóng góp những “chi tiết nhỏ”, những “kinh nghiệm nhỏ”, những “kế hoạch nhỏ”. Để minh hoạ cho những gì được gọi là “chi tiết nhỏ” nầy, tôi muốn đan cử vài chứng nhân, chứng từ đang âm thầm hiện diện trong giáo phận chúng ta :

- “Chi tiết nhỏ” đó là nỗi trăn trở của bà Bộ ở Nhơn Hải, đêm ngày ước mong có được một nhà thờ cho giáo họ; và đã cụ thể hoá nỗi ước mơ đó bằng một cuộc đời đạo hạnh, hằng ngày lần mười mấy chuỗi Mân Côi, không bỏ một lễ Chúa Nhật nào, và không ngại nắng mưa, gió rét, hết chạy đến cha sở tới, lại về Toà Giám Mục, ra tận cửa cơ quan chính quyền… để kêu xin trợ giúp thủ tục và hồ sơ có được đất đai và cơ sở xây dựng nhà thờ.

- “Chi tiết nhỏ” như cộng đoàn anh chị em di dân Bắc Kỳ tại giáo điểm Ba Tơ thuộc miền núi Quảng Ngãi, xa xôi cách trở vẫn cố nhắc bảo nhau giữ đạo, quảng đại góp công góp sức, trung thành họp nhau kinh nguyện gia đình, giữ ngày Chúa Nhật… để hôm nay đã có được một mái ấm đơn sơ sớm hôm họp nhau kinh lễ.

- “Chi tiết nhỏ” như anh Tài ở trên giáo điểm Tân Thuộc, một vùng trắng tôn giáo của huyện Vĩnh Thạnh, nhưng vẫn can đảm trung thành làm chứng đức tin và sống đạo với muôn khăn khó ngặt nghèo, để minh chứng : đạo Chúa vẫn hiện diện ở vùng sâu vùng xa heo hút nầy.

- “Chi tiết nhỏ” như chú Thanh, ông cố của sr. Quyên ở Sơn Nguyên hay anh Thiên ở Ngọc Thạnh, “mâm nào cũng có”, công việc nào của giáo xứ cũng tham gia, từ chức việc tới Legio, từ TNTT tới MTG Tại thế, từ ca đoàn tới GLV…miển sao Chúa được vinh danh, cha sở bớt nhọc nhằn, cộng đoàn được nở mày nở mặt…

- “Chi tiết nhỏ” như người giáo dân thầm lặng tên Kha ở giáo xứ Đại Bình, âm thầm tiếp cận bao nhiêu gia đình xa Chúa, nguội lạnh hoặc chưa biết Chúa… với thao thức truyền giáo và sẻ chia Tin Mừng cho một vùng “bắc Bình Định” đầy ác cảm với đạo Công Giáo;

- “Chi tiết nhỏ” đó là sự đóng góp miệt mài cho công cuộc mục vụ văn hoá của giáo phận qua các chương trình giải văn thơ Đăng Đức Tuấn, Viết Văn đường trường, tờ báo Mục đồng… của một bạn trẻ đến từ giáo phận Nha Trang, cô nghiên cứu sinh thạc sĩ Nguyễn Thị Hiền…

- “Chi tiết nhỏ” là những món quà Trung Thu cùng với bài múa lân không chuyên hồn nhiên của các chị Nữ Tỳ Dòng Chúa Giêsu tình thương để đem hạnh phúc cho các thiếu nhi nghèo ở giáo xứ Khiết Tâm…hay những bước chân thăm viếng, ủi an các căn hộ người lương tại xóm nghèo Long Mỹ của các chị nữ tu Mến Thánh Giá…

Tôi chưa nhắc đến những “chi tiết nhỏ” của quý cha, quý nữ tu khác, của bao nhiêu anh chị em giáo lý viên, ca đoàn, hội viên Legio Mariae, chức việc…đã nhờ đó mà cánh đồng giáo phận vẫn vươn lên tươi tốt mỗi ngày.

            Vâng, còn nhiều lắm “những chi tiết nhỏ” đang làm nên mùa xuân cho Giáo Hội, Giáo phận mà chúng ta rất nhiều khi không kịp hoặc không chịu nhận ra vì chúng ta thường bị lôi cuốn, cám dỗ để làm những chuyện quan trọng, những sự kiện mục vụ to tát…

2. Chi tiết nhỏ để “gia đình vượt khó, có Chúa cùng vui”:
            Năm nay, theo định hướng năm thứ 3 của HĐGMVN quan tâm đến các gia đình gặp khó khăn (Gia đình vượt khó) dưới ánh sáng nên thánh của tông huấn Gaudete et Exsultate mà giáo phận triển khai (Có Chúa cùng vui), chúng ta hy vọng cuộc họp HĐMVGP lần nầy sẽ cùng nhau tìm được một chương trình hành động mục vụ cụ thể, khả thi và thích hợp để hoa trái của Năm Thánh 400 năm sinh hoa kết trái trên mọi miền giáo phận.

            Chúng ta đều biết : trong lãnh vực đức tin, không có thứ hoa trái nào cao quý cho bằng “hoa trái của sự thánh thiện”. Toàn bộ công cuộc mục vụ của Hội Thánh phải chăng đều nhắm đến mục tiêu tối hậu nầy : làm sao cho Dân Chúa nên thánh, như khẳng định trong tông huấn Gaudete et Exsultate : “Vì Chúa đã chọn mỗi người chúng ta để ‘để trước Thánh nhan Ngài, ta trở nên tinh tuyền thánh thiện, nhờ tình thương của Ngài’ (Ep 1,4)”. (GE số 2; x. LG 11)

            Cùng với nhận thức cơ bản đó, chúng ta cũng biết rằng : không có con đường nào khó cho bằng “con đường nên thánh”; không có công cuộc giáo dục nào phức tạp, nhiêu khê cho bằng giáo dục để mọi người sống đạo đức thánh thiện. Bởi chưng, chính bản thân Giáo Hội, cũng luôn ý thức về những giới hạn, yếu đuối của chính mình, như hiến chế Gaudium et Spes của Công Đồng Vatican II đã nhìn nhận : “Ngay trong thời đại chúng ta, Giáo Hội không quên sự cách biệt lớn lao giữa sứ điệp do Giáo Hội công bố và sự yếu đuối nhân loại của những người đang đảm nhận việc loan báo Tin Mừng…” (GS 43).

            Và Giáo Hội tại Việt Nam đã lựa chọn “Gia đình” như ưu tiên mục vụ để từ cái nôi và cũng là “Giáo Hội thu nhỏ” nầy, thực hiện chương trình hướng dẫn nên thánh cho toàn thể Dân Chúa : “Chúng tôi cũng xin anh em hãy coi mục vụ gia đình là thành phần chính yếu trong công tác mục vụ của mình, vì gia đình là con đường Hội Thánh phải đi và mọi chương trình mục vụ của Hội Thánh phải đi qua gia đình.” (HĐGMVN, Thư chung 10/2016). Riêng trong năm phụng vụ 18-19 nầy, HĐGMVN mời gọi tập chú hướng về “các gia đình trong hoàn cảnh khó khăn :

“Chúa Giêsu một đàng đưa ra lí tưởng rất cao cả về đời sống hôn nhân và gia đình; đàng khác, Người chạnh lòng thương những người đau khổ trong đời sống hôn nhân, như trường hợp người phụ nữ xứ Samaria hoặc người nữ phạm tội ngoại tình. Theo gương Chúa Giêsu, chúng ta được mời gọi chăm sóc mục vụ cho các gia đình, nhất là những gia đình gặp khó khăn. Trong tình hình hiện nay, chúng tôi xin anh chị em lưu tâm đến những hoàn cảnh sau:…” (HĐGMVN, Thư chung 9/2018).

            Đó là 3 đối tượng “gia đình khó khăn” được HĐGMVN gợi ý để quan tâm : Gia đình di dân, hôn nhân khác đạo, gia đình bị đổ vỡ.

            Như vậy, dưới ánh sáng của lời gọi mời nên thánh “Hãy Vui mừng Hoan hỉ” được cụ thể hoá bằng những “chi tiết nhỏ”, chúng ta tập trung hướng về “các gia đình đang gặp khó khăn” để tìm ra những phương cách mục vụ khả thi và tối ưu, giúp cho “gia đình vượt khó, có Chúa cùng vui”.

            Sau cùng, để đi vào cuộc sinh hoạt hôm nay trong tinh thần sẻ chia và đóng góp tích cực, và để cuộc sinh hoạt nầy mang lại nhiều kết quả, tôi cũng xin được lặp lại ý tưởng những “chi tiết nhỏ” mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã nêu bật và lưu ý, rất phù hợp để làm phương châm cho mọi cuộc thảo luận của chúng ta hôm nay :

“Một cộng đoàn biết trân trọng những chi tiết nhỏ của tình yêu, nơi đó các thành viên chăm sóc lẫn nhau và tạo ra một môi trường mở và đầy tinh thần Phúc âm, là nơi Chúa Phục Sinh hiện diện, thánh hoá cộng đoàn theo kế hoạch của Chúa Cha. Có đôi khi, nhờ món quà tình yêu của Chúa giữa những chi tiết nho nhỏ nầy, chúng ta được Thiên Chúa ban cho những kinh nghiệm an ủi” (GE 145)

            Xin Chúa chúc lành cho công việc của chúng ta.