Giáo phận Qui Nhơn

Năm Tân Hợi (1611), chúa Nguyễn Hoàng cho thành lập phủ Phú Yên gồm hai huyện Đồng Xuân và Tuy Hòa. Năm Kỷ Tỵ (1629), chúa Nguyễn Phúc Nguyên nâng cấp phủ Phú Yên thành dinh Trấn Biên. Do đây là vùng đất mới, dân cư thưa thớt nên các đơn vị hành chính của vùng biên viễn có nhiều nét đặc thù. Theo đó dưới cấp huyện có cấp thuộc, dưới thuộc là các đơn vị hành chính nhỏ hơn như phường, nậu, man. Nậu là tổ chức quản lý một nhóm nhỏ cùng làm một nghề, người đứng đầu một nậu gọi là đầu nậu.

The Lang Song printing house in Binh Dinh Province was one of the first three facilities to print books in Quoc Ngu, the Vietnamese writing system based on the Roman alphabet. The printing house is located in Lang Song Church, about 10 km from the center of Quy Nhon Town in south-central Vietnam. The other two printing houses are Tan Dinh in Saigon and Ninh Phu in Hanoi.

Ngoài giá trị về tự điển tiếng Việt bằng chữ quốc ngữ khá ổn định vào cuối TK 18 và đầu TK 19, ít người biết TVL là một nguồn tra cứu về ca dao và thành ngữ phong phú. Ngay trong mục đàm, TVL đã ghi cách dùng “tục ngữ hằng đàm[3] 俗語恆談”, phản ánh phần nào một đường hướng biên soạn tài liệu này, như các thí dụ ghi nhận trong bài này. Ngoài ra từ ngày có hệ thống nối mạng toàn cầu Internet, vấn đề tham khảo tài liệu không phải cực nhọc như trước đây nữa: td. các tài liệu tham khảo chính của bài viết này có thể tìm đọc trên mạng (td. xem mục 3 bên dưới).

Cách Chùa Bà không xa là di tích còn lại của nhà thờ Nước Mặn được xây dựng vào thời Cảng Thị Nước Mặn phồn vinh. Tại đây, từ đầu thế kỷ XVII, các tu sĩ người Ý và Bồ Đào Nha của dòng Tên đã sáng tạo ra chữ Quốc ngữ, đây cũng là nơi trường dạy chữ Quốc ngữ đầu tiên mọc lên. Trong lịch sử hình thành và phát triển, Cảng thị Nước Mặn từng là trung tâm kinh tế, văn hóa, tôn giáo của xứ Đàng Trong thời phồn thịnh.

Nếu chúng ta xin lễ cầu cho người quá cố vào ngày thứ 49 sau khi mất, thì tín đồ Phật giáo họ cũng nhầm tưởng bên Công giáo vẫn tin có thời gian gọi là “thọ thân trung ấm”. Giáo lý công giáo dạy không có luân hồi, có nghĩa là Thiên Chúa phán xét ngay lập tức sau khi linh hồn lìa khỏi xác: sống lành thì vào Thiên đàng; sống dữ thì vào Hỏa ngục; những người phạm lỗi nhẹ thì vào luyện ngục. Giáo dân đến xin lễ giáp 49 ngày, các linh mục vẫn nhận bổng lễ mà không giải thích cho giáo dân hiểu rõ việc xin lễ giáp 49 ngày sau khi mất sẽ làm cho tín đồ Phật giáo hiểu nhầm về giáo lý công giáo. Do đó việc xin lễ giáp 49 ngày hiện vẫn còn tiếp diễn.

Người gắn bó với đất, đất không phụ công người. Mồ hôi, công sức đổ xuống qua tháng năm, rừng hoang rậm rạp, sình lầy, cỏ dại thành ruộng đồng, đất đai màu mỡ bởi bàn tay, khối óc con người và phù sa sông Bàn Thạch, Sông Ba bồi đắp nên thuận lợi cho nghề nông. Và khi thành quả đạt được từ sức lao động của mình, đó cũng chính là thỏa niềm hạnh phúc, ước mong: