Bài giảng của Đức cha Matthêô dịp Thánh lễ Tạ ơn ngày Truyền chức Giám mục Phó Giáo phận Qui Nhơn

Thứ tư - 17/06/2026 21:38

BÀI GIẢNG LỄ TẠ ƠN
CỦA ĐỨC CHA G.B. NGUYỄN QUỐC HƯNG
Giám mục phó Giáo phận Qui Nhơn
Tại nhà thờ Chính tòa Qui Nhơn, sáng ngày 17.6.2026
(Hc 50,24-26, Ep 1,3-14, Lc 22,24-30)

Ngày 11 tháng 4 năm 2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bổ nhiệm linh mục Gioan Baotixita Nguyễn Quốc Hưng, thuộc hàng linh mục Giáo phận Ban Mê Thuột, làm giám mục phó Giáo phận Qui Nhơn. Chiều hôm qua, 16 tháng 6 năm 2026, tại lễ đài trước tiền sảnh chủng viện Thánh Giuse Qui Nhơn, thánh lễ truyền chức giám mục đã diễn ra trong bầu khí sốt sắng của toàn thể cộng đoàn Dân Chúa. Sáng nay, tại nhà thờ Chính tòa này, chúng ta cùng hiệp thông với Đức cha Gioan Baotixita dâng thánh lễ tạ ơn Thiên Chúa vì hồng ân thánh chức giám mục mà Chúa đã ban xuống cho Đức cha và toàn thể giáo phận Qui Nhơn.

Có thể nói tâm tình tạ ơn Thiên Chúa là một sợi chỉ đỏ xuyên suốt các trang Thánh Kinh, bắt đầu từ dân Do Thái với một lịch sử đầy tràn những những kỳ công vĩ đại, tình yêu thương và sự tha thứ của Thiên Chúa. Vì thế, trong đoạn sách Huấn Ca ở bài đọc 1 hôm nay, tác giả đã viết : « Các ngươi hãy cầu nguyện cùng Thiên Chúa vũ trụ, Đấng đã thực hiện những việc vĩ đại trên khắp địa cầu, đã làm cho đời sống chúng ta phấn khởi từ khi chúng ta còn trong lòng mẹ, và đối xử với chúng ta theo lòng từ bi của Người ».

Thánh lễ truyền chức giám mục chiều hôm qua là một biến cố vĩ đại không những cho giáo phận Qui Nhơn, cho Giáo Hội tại Việt Nam, mà còn cho toàn thế giới, vì chính Đức Thánh Cha Lêô XIV, vị lãnh đạo của Giáo Hội hoàn vũ đã bổ nhiệm Đức cha Gioan Baotixita và tin tức về việc bổ nhiệm này lập tức xuất hiện trên toàn thế giới.

Đây là một biến cố vĩ đại vì liên quan đến thánh chức Giám mục. Theo Hiến chế tín lý về Giáo Hội Lumen Gentium, số 23, mỗi giám mục là nguyên lý và nền tảng hữu hình của sự hiệp nhất trong Giáo Hội địa phương, cũng như Đức Giáo Hoàng là nguyên lý và nền tảng hữu hình của sự hiệp nhất trong Giáo Hội hoàn vũ. Hiến chế cũng dạy rằng, khi được tấn phong, các giám mục nhận lãnh sự trọn vẹn của bí tích truyền chức thánh mà tập tục phụng vụ Giáo Hội và các thánh Giáo phụ gọi là chức tư tế tối cao và nhận lãnh thực tại toàn vẹn của thừa tác vụ thánh…Các ngài thi hành nhiệm vụ của chính Chúa Kitô là Thầy, là Chủ Chăn và là Thượng Tế (x. số 21).

Tâm tình tạ ơn Thiên Chúa của Đức Tân Giám mục là một phản ứng hết sức tự nhiên, nhưng cũng đầy đức tin sâu xa trước một hồng ân vô cùng đặc biệt đã được Thiên Chúa từ trời cao đoái thương ban xuống cho những con người phàm hèn yếu đuối, một sự choáng ngợp khủng khiếp trước một vực thẳm lớn lao giữa một bên là thiên chức giám mục cao vời mà Thiên Chúa vừa cất nhắc Đức cha lên và một bên là sự thấp hèn của thân phận thụ tạo,
Hôm nay, khi nhìn lại nẻo đường ơn gọi của mình, chắc hẳn Đức cha Gioan Baotixita vẫn cứ ngẩn ngơ không thể trả lời nổi câu hỏi “Tại sao Người chọn tôi?” quá huyền diệu. Không phải do phấn đấu xếp hàng để khi đến phiên là được bước lên cách ung dung như chuyện bình thường, cũng không phải do đáp ứng cách tự tin những thủ tục khắc nghiệt của một cuộc tuyển chọn nhân tài, và càng không phải là một quyền lợi để đòi hỏi hay vận động đấu tranh. Ơn gọi là một hồng ân cho không biếu không.

Khi được trao cho thiên chức giám mục cao cả ấy, hơn ai hết, Đức cha Gioan Baotixita biết mình chỉ là một con người thấp hèn, yếu đuối và bất toàn như tất cả mọi người. Ý thức được điều đó, Đức cha đã chọn khẩu hiệu giám mục của mình là Servus sum Domini, Con là tôi tớ của Chúa. Câu khẩu hiệu này được lấy cảm hứng từ 4 bài ca về Người tôi tớ của Thiên Chúa trong sách ngôn sứ Isaia (x. Is 42,1-9 ; 49,1-6 ; 50, 4-11 và 52,13-53,12). Câu khẩu hiệu này còn đồng điệu cách sâu sắc với lời thưa của Đức Maria trong Tin Mừng : « Này con là nữ tỳ của Chúa » (Lc 1,38) và hình ảnh Chúa Giêsu rửa chân cho các môn đệ để nêu gương khiêm nhường phục vụ.

Đặc biệt, tinh thần câu khẩu hiệu ấy còn được rút ra từ đoạn Tin Mừng hôm nay. Trong bữa ăn cuối cùng trước khi nộp mình chịu chết, khi các môn đệ còn đang tranh cãi nhau xem ai trong nhóm họ được coi là người lớn nhất, Chúa Giêsu đã nói : « Vua các dân thì dùng uy mà thống trị dân, và những ai cầm quyền thì tự xưng là ân nhân. Nhưng anh em thì không phải như thế, trái lại ai lớn nhất trong anh em thì phải nên như người nhỏ nhất, và kẻ làm đầu thì phải nên như người phục vụ. Bởi lẽ giữa người ngồi ăn với kẻ phục vụ, ai lớn hơn ai ? Hẳn là người ngồi ăn chứ ? Thế mà Thầy đây, Thầy sống giữa anh em như một người phục vụ » (Lc 22,25-27).

Hiến chế tín lý về Giáo Hội còn dạy rằng khi thi hành nhiệm vụ cai quản đoàn chiên Chúa giao, các giám mục « chỉ dùng quyền bính này để xây dựng đoàn chiên trong chân lý và thánh thiện, khi luôn tâm niệm rằng kẻ cao trọng hãy nên như kẻ rốt hết, người làm chủ hãy nên như tôi tớ (x. Lc 22, 26-27)… Được Chủ sai đi cai quản gia đình mình, vị giám mục phải chiêm ngắm gương mẫu Chúa Chiên Lành. Người đến để phục vụ chứ không phải để được phục vụ và hiến mạng sống mình vì đoàn chiên (số 27).

Qua nghi thức truyền chức giám mục, chính Chúa Giêsu đã ban cho Đức cha những quyền năng của Người, để bất chấp sự yếu hèn của bản thân Đức cha, Chúa Giêsu vẫn hành động xuyên qua những sự yếu hèn đó. Như thế khi gặp thành công trong công việc mục vụ, Đức cha sẽ tránh được tính kiêu căng và nhận ra rằng tất cả đều do Thiên Chúa. Hơn nữa nghi thức truyền chức giám mục không phải chỉ trao ban cho Đức cha một sứ mệnh mới, một thừa tác vụ trong Giáo Hội, nhưng còn mang lại một sự thánh hiến mới con người của Đức cha. Chính vì vậy nghi thức truyền chức giám mục được gọi là nghi thức thánh hiến giám mục, consecratio episcopalis, qua đó Đức cha được thánh hiến để trở thành một con người mới phù hợp với thánh chức cao cả.

Nghi thức thánh hiến này có thể được coi như một phúc lành thuộc về công trình tạo dựng mới trong Đức Kitô, vì chính Thiên Chúa là Cha Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, đã chúc lành cho chúng ta bằng mọi phúc lành thiêng liêng trên trời trong Đức Kitô, như lời Thánh Phaolô đã viết trong bức thư gửi giáo đoàn Êphêsô mà chúng ta vừa nghe trong bài đọc 2. Phúc lành lớn lao và tính mới mẻ của người được chọn làm giám mục cũng có thể được thấy qua lời của Chúa Giêsu nói với các tông đồ: « Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ, vì tôi tớ không biết việc chủ làm. Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy đã nghe biết nơi Cha Thầy, thì Thầy cũng cho anh em biết » (Ga 15,15).

Chúa Giêsu đã dạy các tông đồ hãy phục vụ như người tôi tớ theo gương Người, và với tư cách đó họ trở thành bạn hữu của Người. Người tôi tớ dù có được thương, được hưởng nhiều ân huệ của chủ, cũng không được đi vào tâm sự của chủ và không biết việc chủ làm. Nó vẫn là kẻ đứng ngoài, không biết hết được lòng chủ. Trái lại, khi gọi các tông đồ và các giám mục là bạn hữu, Chúa Giêsu đã dẫn đưa họ vào chính nơi sâu thẳm trong cung lòng của Người, sẵn sàng tỏ ra cho họ biết mọi điều Người đã nghe được nơi Chúa Cha. Được nâng lên hàng bạn hữu của Đức Kitô và được dẫn đưa vào mầu nhiệm cao sâu của Thiên Chúa, đó quả là một hồng ân khôn tả đối với một người phàm hèn yếu đuối. Và Đức Kitô nói tiếp: “Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em và cắt cử anh em để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại” (Ga 15,16).

Rồi đây cảnh huy hoàng tráng lệ của đại lễ truyền chức giám mục sẽ qua đi hay mờ nhạt dần trong ký ức, những lời chúc mừng nồng nhiệt cũng sẽ chấm dứt và Đức cha Gioan Baotixita, giám mục phó của Giáo phận Qui Nhơn, sẽ phải đối diện với một trách nhiệm nặng nề và những nỗi khổ tâm mà nhiều lúc không biết chia sẻ cùng ai. Trên bước đường giám mục đang mở ra, chắc chắc Đức cha sẽ phải thường xuyên tìm đến với Đức Kitô vừa là Thầy, vừa là Bạn, để múc lấy những ánh sáng và nghị lực cần thiết cho cuộc đời giám mục của mình.

Chúng ta, cách riêng cộng đồng Dân Chúa giáo phận Qui Nhơn, hãy tiếp tục gia tăng lời cầu nguyện cho Đức cha Gioan Baotixita, để ngài được luôn tràn đầy Thần Khí Thủ Lãnh cùng với ơn Chúa, nghị lực, sáng suốt và sức khỏe để phục vụ Dân Chúa trong giáo phận, làm cho những giọt máu đào của các thánh tử đạo và hàng chục ngàn người đã chết vì đạo tại giáo phận Qui Nhơn trở nên những hạt giống phát sinh nhiều Kitô hữu mới.

Tác giả: Gm. Matthêô Nguyễn Văn Khôi

Tags: Giảng lễ, Đức cha Matthêô