Lịch sử - Trang 20

Dòng “Nữ Tỳ Chúa Giêsu Tình thương”, cái tên gọi khiêm tốn, thân thương mà trong ý định ngàn đời Thiên Chúa dành cho nhóm thiếu nữ muốn thuộc trọn về Ngài trong nếp sống tu trì, muốn hiến đời mình ngồi vào “Chỗ cuối cùng” trong xã hội hiện tại, để giới thiệu gương mặt của Đức Giêsu, Đấng mang tình thương đến cho nhân loại trong thời đại hôm nay.

Dòng Mến Thánh Giá Qui Nhơn là một Hội dòng nữ thuộc quyền Giáo phận đã hiện diện và phục vụ công cuộc truyền giáo ngay từ sau khi Tòa Thánh thiết lập Giáo phận Đàng Trong, tiền thân của Giáo phận Qui Nhơn ngày nay.

Phụ nữ Nam Kỳ đóng vai trò quan trọng trong các công việc trong xứ, mà người Âu rất cảm phục vì đó là hiện tượng hiếm có ở Á Châu. Ðàn bà làm việc đồng áng, coi sóc nhà cửa, kể cả buôn bán, lãnh vực mà người ta cho là đàn bà tinh khôn hơn đàn ông. Họ làm việc cần mẫn hơn đàn ông nhiều và còn được tự do hoạt động xã hội nữa. Một giáo sĩ người Ý tên Borri viết: “Người chồng phải trả tiền hồi môn để được về sống ở nhà vợ. Người vợ trông nom tất cả, chồng chỉ ăn không ngồi rồi, có khi không còn biết trong nhà có những gì.”

Nhân dịp này, tôi chợt nhớ tới pho tượng toàn thân bằng đồng của Petrus Ký được đúc tại Pháp và dựng lên tại trước dinh Độc Lập Sài Gòn vào năm 1927. Tượng này đã được để nguyên chỗ cũ qua những biến cố năm 1945 và sau khi Pháp rút đi. Nhưng cho đến năm 1975 thì lại được đem … cất vào một chỗ khác!

Vào những năm cuối của thế kỷ XIX, sinh hoạt các họ đạo ở vùng này đã hồi sinh mạnh mẽ sau những cuộc tàn sát của phong trào văn thân năm 1885. Nhờ sự năng nổ cũng như kinh nghiệm của một linh mục người Việt, cha Phêrô Niên (1841-1913), được sai đến Đồng Quả sau biến cố năm 1885, các họ đạo đã hồi sinh như nấm sau mưa trong khắp thung lũng đến nỗi đêm về có thể “nghe tiếng núi rừng vọng lại lời kinh Truyền Tin từ biết bao nhiêu họ đạo”.

Một thoáng tìm về lịch sử của nhà thờ Bà Đài mang danh xưng của một vùng đất gắn liền với bước đường Nam tiến để tìm hiểu về cộng đoàn giáo dân ở đó, những câu chuyện buồn vui đã thực sự xảy ra và cuối cùng là thử đặt ra một câu hỏi với ước mong nhận được những câu trả lời xác đáng chứ không phải như tựa đề một cuốn sách best-seller của Allan Pease: “Questions are the answers” (Câu hỏi là câu trả lời)!